Ders videoları / Fizik – Hareket ve Kuvvet
Eğik düzlem
Eğik düzlem. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Eğik düzlem dersi, Fizik hareket ve kuvvet serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Eğik düzlemde ağırlık iki bileşene ayrılır.
• • •
Tanım
Eğik düzlemde ağırlık iki bileşene ayrılır. Yüzeye dik bileşen mg·cosθ, yüzeyi bastırır. Yüzeye paralel bileşen mg·sinθ, cismi eğim aşağı çeker. Sürtünmesiz düzlemde net kuvvet eğim boyunca mg·sinθ, ivme g·sinθ olur.
Eğik düzlem tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Eğik düzlemde ağırlık iki bileşene ayrılır. Yüzeye dik bileşen mg·cosθ, yüzeyi bastırır. Yüzeye paralel bileşen mg·sinθ, cismi eğim aşağı çeker. Sürtünmesiz düzlemde net kuvvet eğim boyunca mg·sinθ, ivme g·sinθ olur.
Cümle 1
Eğik düzlem tanımının 1. cümlesi şudur: Eğik düzlemde ağırlık iki bileşene ayrılır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Eğik düzlem tanımının 2. cümlesi şudur: Yüzeye dik bileşen mg·cosθ, yüzeyi bastırır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Eğik düzlem tanımının 3. cümlesi şudur: Yüzeye paralel bileşen mg·sinθ, cismi eğim aşağı çeker. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
θ = 30° ve sin30° = 1/2, g = 10 m/s² ise sürtünmesiz ivme 5 m/s² eğim aşağıdır. Kütle 2 kg ise paralel kuvvet 2·10·1/2 = 10 N’dir.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Eğik düzlem örneği şunu gösterir: θ = 30° ve sin30° = 1/2, g = 10 m/s² ise sürtünmesiz ivme 5 m/s² eğim aşağıdır. Kütle 2 kg ise paralel kuvvet 2·10·1/2 = 10 N’dir. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Eğik düzlemde ağırlık iki bileşene ayrılır.
Kayıtta örnek, sonucun göründüğü kareden önce durdurulur. Adım yazıldıktan sonra kayıt açılır ve yazılan adım ekrandaki adımla karşılaştırılır.
• • •
Sık yapılan hata
Tüm ağırlığı eğim aşağı yazmak. mg’nin yalnız sinθ’lı bileşeni hareketi başlatır. cosθ’lı bileşen yüzeye diktir ve sürtünmesiz harekete katılmaz.
Eğik düzlem dersinde sık yapılan hata şudur: Tüm ağırlığı eğim aşağı yazmak. mg’nin yalnız sinθ’lı bileşeni hareketi başlatır. cosθ’lı bileşen yüzeye diktir ve sürtünmesiz harekete katılmaz. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Eğik düzlem tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
sinθ = 3/5, g = 10, sürtünme yok. İvmeyi bul. Kütle 5 kg ise eğim aşağı net kuvveti yaz.
Alıştırma şudur: sinθ = 3/5, g = 10, sürtünme yok. İvmeyi bul. Kütle 5 kg ise eğim aşağı net kuvveti yaz. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Eğik düzlem tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Kayıtlı videoda Eğik düzlem durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Eğik düzlem, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Eğik düzlem. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Eğik düzlem sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Eğik düzlemde ağırlık iki bileşene ayrılır. Yüzeye dik bileşen mg·cosθ, yüzeyi bastırır. Yüzeye paralel bileşen mg·sinθ, cismi eğim aşağı çeker. Sürtünmesiz düzlemde net kuvvet eğim boyunca mg·sinθ, ivme g·sinθ olur. |
| Örnek | θ = 30° ve sin30° = 1/2, g = 10 m/s² ise sürtünmesiz ivme 5 m/s² eğim aşağıdır. Kütle 2 kg ise paralel kuvvet 2·10·1/2 = 10 N’dir. |
| Sık hata | Tüm ağırlığı eğim aşağı yazmak. mg’nin yalnız sinθ’lı bileşeni hareketi başlatır. cosθ’lı bileşen yüzeye diktir ve sürtünmesiz harekete katılmaz. |
| Alıştırma | sinθ = 3/5, g = 10, sürtünme yok. İvmeyi bul. Kütle 5 kg ise eğim aşağı net kuvveti yaz. |
• • •
Kaynak ve sınır
Eğik düzlem, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Fizik hareket ve kuvvet, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Eğik düzlem için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Eğik düzlem bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Eğik düzlem kalır. Yanına şu neden yazılır: Tüm ağırlığı eğim aşağı yazmak. mg’nin yalnız sinθ’lı bileşeni hareketi başlatır. cosθ’lı bileşen yüzeye diktir ve sürtünmesiz harekete katılmaz.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: sinθ = 3/5, g = 10, sürtünme yok. İvmeyi bul. Kütle 5 kg ise eğim aşağı net kuvveti yaz.
• • •
Haftanın neresine konur
Eğik düzlem, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Eğik düzlem için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Kayıtlı videoda Eğik düzlem durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Yeni konu günü
Eğik düzlem tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Eğik düzlem denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Tüm ağırlığı eğim aşağı yazmak. mg’nin yalnız sinθ’lı bileşeni hareketi başlatır. cosθ’lı bileşen yüzeye diktir ve sürtünmesiz harekete katılmaz.
• • •
İlgili sayfalar
Fizik hareket ve kuvvet serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.