Ders videoları / Fizik – Hareket ve Kuvvet
Serbest düşme
Serbest düşme. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Serbest düşme dersi, Fizik hareket ve kuvvet serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Hava direnci ihmal edilirse serbest düşmede ivme yaklaşık g = 10 m/s² aşağı yönlüdür (bu derste 10 alınır).
• • •
Tanım
Hava direnci ihmal edilirse serbest düşmede ivme yaklaşık g = 10 m/s² aşağı yönlüdür (bu derste 10 alınır). Yukarı pozitif seçilirse a = −10 m/s². Bırakılan cisimde v₀ = 0. Çıkış ve iniş aynı büyüklükte ivmeyle olur; en üstte hız bir an sıfırdır, ivme sıfır değildir.
Serbest düşme tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Hava direnci ihmal edilirse serbest düşmede ivme yaklaşık g = 10 m/s² aşağı yönlüdür (bu derste 10 alınır). Yukarı pozitif seçilirse a = −10 m/s². Bırakılan cisimde v₀ = 0. Çıkış ve iniş aynı büyüklükte ivmeyle olur; en üstte hız bir an sıfırdır, ivme sıfır değildir.
Cümle 1
Serbest düşme tanımının 1. cümlesi şudur: Hava direnci ihmal edilirse serbest düşmede ivme yaklaşık g = 10 m/s² aşağı yönlüdür (bu derste 10 alınır). Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Serbest düşme tanımının 2. cümlesi şudur: Yukarı pozitif seçilirse a = −10 m/s². Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Serbest düşme tanımının 3. cümlesi şudur: Bırakılan cisimde v₀ = 0. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
45 m yükseklikten bırakılan taş için 45 = (1/2)·10·t², t² = 9, t = 3 s. Yere çarpma hızı v = 10·3 = 30 m/s aşağıdır.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Serbest düşme örneği şunu gösterir: 45 m yükseklikten bırakılan taş için 45 = (1/2)·10·t², t² = 9, t = 3 s. Yere çarpma hızı v = 10·3 = 30 m/s aşağıdır. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Hava direnci ihmal edilirse serbest düşmede ivme yaklaşık g = 10 m/s² aşağı yönlüdür (bu derste 10 alınır).
Canlı derste örnek tahtada bir kez çözülür. Öğrenci sonucu görmeden ara adımı kendi defterine yazar. Tahta silinince geriye Serbest düşme tanımı ve o adım kalır.
• • •
Sık yapılan hata
Tepe noktasında ivmenin de sıfır olduğunu sanmak. Hız bir an sıfırdır; yerçekimi ivmesi durmaz.
Serbest düşme dersinde sık yapılan hata şudur: Tepe noktasında ivmenin de sıfır olduğunu sanmak. Hız bir an sıfırdır; yerçekimi ivmesi durmaz. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Serbest düşme tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
20 m yükseklikten durgun bırakılan bir top kaç saniyede yere iner ve yere hangi hızla varır? g = 10 m/s² al.
Alıştırma şudur: 20 m yükseklikten durgun bırakılan bir top kaç saniyede yere iner ve yere hangi hızla varır? g = 10 m/s² al. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Serbest düşme tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Canlı derste Serbest düşme bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Serbest düşme, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Serbest düşme. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Serbest düşme sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Hava direnci ihmal edilirse serbest düşmede ivme yaklaşık g = 10 m/s² aşağı yönlüdür (bu derste 10 alınır). Yukarı pozitif seçilirse a = −10 m/s². Bırakılan cisimde v₀ = 0. Çıkış ve iniş aynı büyüklükte ivmeyle olur; … |
| Örnek | 45 m yükseklikten bırakılan taş için 45 = (1/2)·10·t², t² = 9, t = 3 s. Yere çarpma hızı v = 10·3 = 30 m/s aşağıdır. |
| Sık hata | Tepe noktasında ivmenin de sıfır olduğunu sanmak. Hız bir an sıfırdır; yerçekimi ivmesi durmaz. |
| Alıştırma | 20 m yükseklikten durgun bırakılan bir top kaç saniyede yere iner ve yere hangi hızla varır? g = 10 m/s² al. |
• • •
Kaynak ve sınır
Serbest düşme, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Fizik hareket ve kuvvet, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Serbest düşme için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Serbest düşme bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Serbest düşme kalır. Yanına şu neden yazılır: Tepe noktasında ivmenin de sıfır olduğunu sanmak. Hız bir an sıfırdır; yerçekimi ivmesi durmaz.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: 20 m yükseklikten durgun bırakılan bir top kaç saniyede yere iner ve yere hangi hızla varır? g = 10 m/s² al.
• • •
Haftanın neresine konur
Serbest düşme, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Serbest düşme için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Canlı derste Serbest düşme bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Yeni konu günü
Serbest düşme tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Serbest düşme denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Tepe noktasında ivmenin de sıfır olduğunu sanmak. Hız bir an sıfırdır; yerçekimi ivmesi durmaz.
• • •
İlgili sayfalar
Fizik hareket ve kuvvet serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.