Ders videoları / Fizik – Hareket ve Kuvvet
Sürtünmede dengeyi kaçırmak
Sürtünmede dengeyi kaçırmak. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Sürtünmede dengeyi kaçırmak dersi, Fizik hareket ve kuvvet serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Cisim kaymıyorsa net kuvvet sıfırdır.
• • •
Tanım
Cisim kaymıyorsa net kuvvet sıfırdır. Uygulanan yatay kuvvet, durgun sürtünme ile dengelenir. Kaymaya başladığı anda sürtünme, modeldeki kinetik değere iner ve net kuvvet artık sıfır olmayabilir.
Sürtünmede dengeyi kaçırmak tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Cisim kaymıyorsa net kuvvet sıfırdır. Uygulanan yatay kuvvet, durgun sürtünme ile dengelenir. Kaymaya başladığı anda sürtünme, modeldeki kinetik değere iner ve net kuvvet artık sıfır olmayabilir.
Cümle 1
Sürtünmede dengeyi kaçırmak tanımının 1. cümlesi şudur: Cisim kaymıyorsa net kuvvet sıfırdır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Sürtünmede dengeyi kaçırmak tanımının 2. cümlesi şudur: Uygulanan yatay kuvvet, durgun sürtünme ile dengelenir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Sürtünmede dengeyi kaçırmak tanımının 3. cümlesi şudur: Kaymaya başladığı anda sürtünme, modeldeki kinetik değere iner ve net kuvvet artık sıfır olmayabilir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
8 N itilen ve kaymayan kutuda sürtünme 8 N’dir. “Sürtünme en fazla 12 N” bilgisi, 8 N’de hâlâ kaymadığını söyler. 14 N uygulanırsa ve kinetik sürtünme 10 N ise net 4 N kalır.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Sürtünmede dengeyi kaçırmak örneği şunu gösterir: 8 N itilen ve kaymayan kutuda sürtünme 8 N’dir. “Sürtünme en fazla 12 N” bilgisi, 8 N’de hâlâ kaymadığını söyler. 14 N uygulanırsa ve kinetik sürtünme 10 N ise net 4 N kalır. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Cisim kaymıyorsa net kuvvet sıfırdır.
Deneme kâğıdındaki işlem, aşağıdaki örneğin adımıyla karşılaştırılır. Sonuç aynı olsa bile atlanan adım yanlış sayılır ve Sürtünmede dengeyi kaçırmak satırına neden olarak yazılır.
• • •
Sık yapılan hata
Kaymayan cisimde sürtünmeyi doğrudan üst değerine eşitlemek. Üst değer, kayma sınırıdır. Daha küçük bir kuvvet varken sürtünme o kuvvete eşittir.
Sürtünmede dengeyi kaçırmak dersinde sık yapılan hata şudur: Kaymayan cisimde sürtünmeyi doğrudan üst değerine eşitlemek. Üst değer, kayma sınırıdır. Daha küçük bir kuvvet varken sürtünme o kuvvete eşittir. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Sürtünmede dengeyi kaçırmak tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
Üst durgun sürtünme 15 N. Uygulanan kuvvet 9 N ve kutu duruyor. Sürtünmeyi yaz. Kuvvet 18 N, kinetik sürtünme 12 N, kütle 3 kg ise ivmeyi bul.
Alıştırma şudur: Üst durgun sürtünme 15 N. Uygulanan kuvvet 9 N ve kutu duruyor. Sürtünmeyi yaz. Kuvvet 18 N, kinetik sürtünme 12 N, kütle 3 kg ise ivmeyi bul. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Sürtünmede dengeyi kaçırmak tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Sürtünmede dengeyi kaçırmak bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.
Sürtünmede dengeyi kaçırmak, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Sürtünmede dengeyi kaçırmak. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Sürtünmede dengeyi kaçırmak sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Cisim kaymıyorsa net kuvvet sıfırdır. Uygulanan yatay kuvvet, durgun sürtünme ile dengelenir. Kaymaya başladığı anda sürtünme, modeldeki kinetik değere iner ve net kuvvet artık sıfır olmayabilir. |
| Örnek | 8 N itilen ve kaymayan kutuda sürtünme 8 N’dir. “Sürtünme en fazla 12 N” bilgisi, 8 N’de hâlâ kaymadığını söyler. 14 N uygulanırsa ve kinetik sürtünme 10 N ise net 4 N kalır. |
| Sık hata | Kaymayan cisimde sürtünmeyi doğrudan üst değerine eşitlemek. Üst değer, kayma sınırıdır. Daha küçük bir kuvvet varken sürtünme o kuvvete eşittir. |
| Alıştırma | Üst durgun sürtünme 15 N. Uygulanan kuvvet 9 N ve kutu duruyor. Sürtünmeyi yaz. Kuvvet 18 N, kinetik sürtünme 12 N, kütle 3 kg ise ivmeyi bul. |
• • •
Kaynak ve sınır
Sürtünmede dengeyi kaçırmak, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Fizik hareket ve kuvvet, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Sürtünmede dengeyi kaçırmak için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Sürtünmede dengeyi kaçırmak bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Sürtünmede dengeyi kaçırmak kalır. Yanına şu neden yazılır: Kaymayan cisimde sürtünmeyi doğrudan üst değerine eşitlemek. Üst değer, kayma sınırıdır. Daha küçük bir kuvvet varken sürtünme o kuvvete eşittir.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: Üst durgun sürtünme 15 N. Uygulanan kuvvet 9 N ve kutu duruyor. Sürtünmeyi yaz. Kuvvet 18 N, kinetik sürtünme 12 N, kütle 3 kg ise ivmeyi bul.
• • •
Haftanın neresine konur
Sürtünmede dengeyi kaçırmak, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Sürtünmede dengeyi kaçırmak için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Sürtünmede dengeyi kaçırmak bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.
Yeni konu günü
Sürtünmede dengeyi kaçırmak tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Sürtünmede dengeyi kaçırmak denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Kaymayan cisimde sürtünmeyi doğrudan üst değerine eşitlemek. Üst değer, kayma sınırıdır. Daha küçük bir kuvvet varken sürtünme o kuvvete eşittir.
• • •
İlgili sayfalar
Fizik hareket ve kuvvet serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.