Ders videoları / Fizik – Hareket ve Kuvvet

Hız grafiğinde alan ve eğim

Fizik düzeneği

Hız grafiğinde alan ve eğim. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.

Hız grafiğinde alan ve eğim dersi, Fizik hareket ve kuvvet serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Hız-zaman grafiğinde eğim ivmedir.

Fizik düzeneği
Fotoğraf: The Dean of Physics / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

• • •

Tanım

Hız-zaman grafiğinde eğim ivmedir. Grafiğin altında kalan alan yer değiştirmeyi verir. Yatay doğru sabit hızdır, ivme sıfırdır. Zaman eksenini kesmek yön değiştirmektir.

Hız grafiğinde alan ve eğim tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Hız-zaman grafiğinde eğim ivmedir. Grafiğin altında kalan alan yer değiştirmeyi verir. Yatay doğru sabit hızdır, ivme sıfırdır. Zaman eksenini kesmek yön değiştirmektir.

Cümle 1

Hız grafiğinde alan ve eğim tanımının 1. cümlesi şudur: Hız-zaman grafiğinde eğim ivmedir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 2

Hız grafiğinde alan ve eğim tanımının 2. cümlesi şudur: Grafiğin altında kalan alan yer değiştirmeyi verir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 3

Hız grafiğinde alan ve eğim tanımının 3. cümlesi şudur: Yatay doğru sabit hızdır, ivme sıfırdır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

• • •

Çözülmüş örnek

0–4 s arası hız 5 m/s yatay ise alan 20 m, ivme 0’dır. Sonra hız 4 s’de 5 m/s’den 0’a iniyorsa eğim −5/4 m/s², alan üçgen olarak (1/2)·4·5 = 10 m’dir.

Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Hız grafiğinde alan ve eğim örneği şunu gösterir: 0–4 s arası hız 5 m/s yatay ise alan 20 m, ivme 0’dır. Sonra hız 4 s’de 5 m/s’den 0’a iniyorsa eğim −5/4 m/s², alan üçgen olarak (1/2)·4·5 = 10 m’dir. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Hız-zaman grafiğinde eğim ivmedir.

Deneme kâğıdındaki işlem, aşağıdaki örneğin adımıyla karşılaştırılır. Sonuç aynı olsa bile atlanan adım yanlış sayılır ve Hız grafiğinde alan ve eğim satırına neden olarak yazılır.

• • •

Sık yapılan hata

Eğimi hız sanmak. Eğim, hızın değişimidir. Alanı da ivme sanmak denemenin bu soru tipindeki ikinci yanlışıdır.

Hız grafiğinde alan ve eğim dersinde sık yapılan hata şudur: Eğimi hız sanmak. Eğim, hızın değişimidir. Alanı da ivme sanmak denemenin bu soru tipindeki ikinci yanlışıdır. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.

  • Hız grafiğinde alan ve eğim tanımını kapatıp iki cümle yaz.
  • Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
  • Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
  • Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.

• • •

Kısa alıştırma

Hız 6 s boyunca 0’dan 12 m/s’ye düz bir doğruyla çıkıyor. İvmeyi ve yer değişimini bul.

Alıştırma şudur: Hız 6 s boyunca 0’dan 12 m/s’ye düz bir doğruyla çıkıyor. İvmeyi ve yer değişimini bul. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Hız grafiğinde alan ve eğim tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.

• • •

Bu ders nasıl okunur

Hız grafiğinde alan ve eğim bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Hız grafiğinde alan ve eğim, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir.

Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Hız grafiğinde alan ve eğim. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.

• • •

Bu derste ne yazılı

Hız grafiğinde alan ve eğim sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.

AlanBu derste
TanımHız-zaman grafiğinde eğim ivmedir. Grafiğin altında kalan alan yer değiştirmeyi verir. Yatay doğru sabit hızdır, ivme sıfırdır. Zaman eksenini kesmek yön değiştirmektir.
Örnek0–4 s arası hız 5 m/s yatay ise alan 20 m, ivme 0’dır. Sonra hız 4 s’de 5 m/s’den 0’a iniyorsa eğim −5/4 m/s², alan üçgen olarak (1/2)·4·5 = 10 m’dir.
Sık hataEğimi hız sanmak. Eğim, hızın değişimidir. Alanı da ivme sanmak denemenin bu soru tipindeki ikinci yanlışıdır.
AlıştırmaHız 6 s boyunca 0’dan 12 m/s’ye düz bir doğruyla çıkıyor. İvmeyi ve yer değişimini bul.

• • •

Kaynak ve sınır

Hız grafiğinde alan ve eğim, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.

Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Fizik hareket ve kuvvet, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.

• • •

Sık sorulan sorular

Hız grafiğinde alan ve eğim için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.

Bu ders bir kılavuz mu?

Hayır. Hız grafiğinde alan ve eğim bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.

Yanlış olursa ne yazılır?

Konu adı Hız grafiğinde alan ve eğim kalır. Yanına şu neden yazılır: Eğimi hız sanmak. Eğim, hızın değişimidir. Alanı da ivme sanmak denemenin bu soru tipindeki ikinci yanlışıdır.

Alıştırma nasıl kapanır?

Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: Hız 6 s boyunca 0’dan 12 m/s’ye düz bir doğruyla çıkıyor. İvmeyi ve yer değişimini bul.

• • •

Haftanın neresine konur

Hız grafiğinde alan ve eğim, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Hız grafiğinde alan ve eğim için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.

Hız grafiğinde alan ve eğim bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Tahtaya yazı yazılan bir sınıf
Fotoğraf: Associated Press / Wikimedia Commons / Public domain

Yeni konu günü

Hız grafiğinde alan ve eğim tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.

Deneme günü

Hız grafiğinde alan ve eğim denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Eğimi hız sanmak. Eğim, hızın değişimidir. Alanı da ivme sanmak denemenin bu soru tipindeki ikinci yanlışıdır.

• • •

İlgili sayfalar

Fizik hareket ve kuvvet serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.