Ders videoları / Fizik – Hareket ve Kuvvet
Sürtünme kuvveti
Sürtünme kuvveti. Gömülü kayıt “Static and kinetic friction example | Forces and Newton's laws of motion | Physics | Khan Academy” (Khan Academy, ZA_D4O6l1lo). Mimlevip dosyayı saklamaz; oynatma YouTube gömmesidir ve kayıt varlık kütüphanesindedir.
Sürtünme kuvveti dersi, Fizik hareket ve kuvvet serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Sürtünme, yüzeyler birbirine göre kaymak isterken harekete karşı koyan kuvvettir.
• • •
Tanım
Sürtünme, yüzeyler birbirine göre kaymak isterken harekete karşı koyan kuvvettir. Yatay yüzeyde sürtünme, uygulanan kuvvetin tersine doğrudur. Durgun sürtünme, cisim kaymaya başlamadan büyüyebilir; bir üst değeri vardır. Kinetik sürtünme, kayma başladıktan sonraki kuvvettir ve çoğu basit modelde sabit alınır.
Sürtünme kuvveti tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Sürtünme, yüzeyler birbirine göre kaymak isterken harekete karşı koyan kuvvettir. Yatay yüzeyde sürtünme, uygulanan kuvvetin tersine doğrudur. Durgun sürtünme, cisim kaymaya başlamadan büyüyebilir; bir üst değeri vardır. Kinetik sürtünme, kayma başladıktan sonraki kuvvettir ve çoğu basit modelde sabit alınır.
Cümle 1
Sürtünme kuvveti tanımının 1. cümlesi şudur: Sürtünme, yüzeyler birbirine göre kaymak isterken harekete karşı koyan kuvvettir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Sürtünme kuvveti tanımının 2. cümlesi şudur: Yatay yüzeyde sürtünme, uygulanan kuvvetin tersine doğrudur. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Sürtünme kuvveti tanımının 3. cümlesi şudur: Durgun sürtünme, cisim kaymaya başlamadan büyüyebilir; bir üst değeri vardır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
Yatayda 10 N ile itilen 2 kg’lık kutu kaymıyorsa sürtünme de 10 N karşı yöndedir ve net kuvvet sıfırdır. Kaydıktan sonra sürtünme 4 N ise net kuvvet 6 N, ivme 3 m/s² olur.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Sürtünme kuvveti örneği şunu gösterir: Yatayda 10 N ile itilen 2 kg’lık kutu kaymıyorsa sürtünme de 10 N karşı yöndedir ve net kuvvet sıfırdır. Kaydıktan sonra sürtünme 4 N ise net kuvvet 6 N, ivme 3 m/s² olur. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Sürtünme, yüzeyler birbirine göre kaymak isterken harekete karşı koyan kuvvettir.
Kayıtta örnek, sonucun göründüğü kareden önce durdurulur. Adım yazıldıktan sonra kayıt açılır ve yazılan adım ekrandaki adımla karşılaştırılır.
• • •
Sık yapılan hata
Sürtünmeyi her zaman hareket yönünde yazmak. Sürtünme, kayma eğiliminin tersinedir. Durmakta olan cisme kuvvet yoksa sürtünme de yoktur.
Sürtünme kuvveti dersinde sık yapılan hata şudur: Sürtünmeyi her zaman hareket yönünde yazmak. Sürtünme, kayma eğiliminin tersinedir. Durmakta olan cisme kuvvet yoksa sürtünme de yoktur. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Sürtünme kuvveti tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
6 N ile itilen kutu yerinden oynamıyor. Sürtünmenin büyüklüğünü ve yönünü yaz. Kuvvet 14 N olunca sürtünme 5 N kalıyor ve kutu 3 kg ise ivmeyi bul.
Alıştırma şudur: 6 N ile itilen kutu yerinden oynamıyor. Sürtünmenin büyüklüğünü ve yönünü yaz. Kuvvet 14 N olunca sürtünme 5 N kalıyor ve kutu 3 kg ise ivmeyi bul. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Sürtünme kuvveti tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Kayıtlı videoda Sürtünme kuvveti durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Sürtünme kuvveti, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Sürtünme kuvveti. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Sürtünme kuvveti sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Sürtünme, yüzeyler birbirine göre kaymak isterken harekete karşı koyan kuvvettir. Yatay yüzeyde sürtünme, uygulanan kuvvetin tersine doğrudur. Durgun sürtünme, cisim kaymaya başlamadan büyüyebilir; bir üst değeri vard… |
| Örnek | Yatayda 10 N ile itilen 2 kg’lık kutu kaymıyorsa sürtünme de 10 N karşı yöndedir ve net kuvvet sıfırdır. Kaydıktan sonra sürtünme 4 N ise net kuvvet 6 N, ivme 3 m/s² olur. |
| Sık hata | Sürtünmeyi her zaman hareket yönünde yazmak. Sürtünme, kayma eğiliminin tersinedir. Durmakta olan cisme kuvvet yoksa sürtünme de yoktur. |
| Alıştırma | 6 N ile itilen kutu yerinden oynamıyor. Sürtünmenin büyüklüğünü ve yönünü yaz. Kuvvet 14 N olunca sürtünme 5 N kalıyor ve kutu 3 kg ise ivmeyi bul. |
• • •
Kaynak ve sınır
Sürtünme kuvveti, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir. Gömülü kayıt “Static and kinetic friction example | Forces and Newton's laws of motion | Physics | Khan Academy” (Khan Academy, ZA_D4O6l1lo). Mimlevip dosyayı saklamaz; oynatma YouTube gömmesidir ve kayıt varlık kütüphanesindedir. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Fizik hareket ve kuvvet, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Sürtünme kuvveti için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Sürtünme kuvveti bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Sürtünme kuvveti kalır. Yanına şu neden yazılır: Sürtünmeyi her zaman hareket yönünde yazmak. Sürtünme, kayma eğiliminin tersinedir. Durmakta olan cisme kuvvet yoksa sürtünme de yoktur.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: 6 N ile itilen kutu yerinden oynamıyor. Sürtünmenin büyüklüğünü ve yönünü yaz. Kuvvet 14 N olunca sürtünme 5 N kalıyor ve kutu 3 kg ise ivmeyi bul.
• • •
Haftanın neresine konur
Sürtünme kuvveti, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Sürtünme kuvveti için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Kayıtlı videoda Sürtünme kuvveti durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Yeni konu günü
Sürtünme kuvveti tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Sürtünme kuvveti denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Sürtünmeyi her zaman hareket yönünde yazmak. Sürtünme, kayma eğiliminin tersinedir. Durmakta olan cisme kuvvet yoksa sürtünme de yoktur.
• • •
İlgili sayfalar
Fizik hareket ve kuvvet serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.