Ders videoları / Fizik – Hareket ve Kuvvet
Konum, hız ve ivme
Konum, hız ve ivme. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Konum, hız ve ivme dersi, Fizik hareket ve kuvvet serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Konum, cismin seçilen başlangıca göre yeridir ve birimi metredir.
• • •
Tanım
Konum, cismin seçilen başlangıca göre yeridir ve birimi metredir. Hız, konumun zamana göre değişimidir; birimi m/s. İvme, hızın zamana göre değişimidir; birimi m/s². Hızın yönü hareket yönüdür. İvme, hızı artırıyor ya da azaltıyorsa hız ile aynı veya zıt yöndedir.
Konum, hız ve ivme tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Konum, cismin seçilen başlangıca göre yeridir ve birimi metredir. Hız, konumun zamana göre değişimidir; birimi m/s. İvme, hızın zamana göre değişimidir; birimi m/s². Hızın yönü hareket yönüdür. İvme, hızı artırıyor ya da azaltıyorsa hız ile aynı veya zıt yöndedir.
Cümle 1
Konum, hız ve ivme tanımının 1. cümlesi şudur: Konum, cismin seçilen başlangıca göre yeridir ve birimi metredir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Konum, hız ve ivme tanımının 2. cümlesi şudur: Hız, konumun zamana göre değişimidir; birimi m/s. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Konum, hız ve ivme tanımının 3. cümlesi şudur: İvme, hızın zamana göre değişimidir; birimi m/s². Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
Bir araba 10 s’de konumunu 0 m’den 100 m’ye sabit hızla taşırsa ortalama hız 10 m/s’dir. Hız 10 m/s’den 20 m/s’ye 5 s’de çıkarsa ortalama ivme (20−10)/5 = 2 m/s² olur.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Konum, hız ve ivme örneği şunu gösterir: Bir araba 10 s’de konumunu 0 m’den 100 m’ye sabit hızla taşırsa ortalama hız 10 m/s’dir. Hız 10 m/s’den 20 m/s’ye 5 s’de çıkarsa ortalama ivme (20−10)/5 = 2 m/s² olur. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Konum, cismin seçilen başlangıca göre yeridir ve birimi metredir.
Canlı derste örnek tahtada bir kez çözülür. Öğrenci sonucu görmeden ara adımı kendi defterine yazar. Tahta silinince geriye Konum, hız ve ivme tanımı ve o adım kalır.
• • •
Sık yapılan hata
Hız ile ivmeyi aynı sanmak. Sabit hızda ivme sıfırdır. Hız sıfırken ivme sıfır olmak zorunda değildir: duran bir topa kuvvet uygulanınca hız henüz küçükken ivme vardır.
Konum, hız ve ivme dersinde sık yapılan hata şudur: Hız ile ivmeyi aynı sanmak. Sabit hızda ivme sıfırdır. Hız sıfırken ivme sıfır olmak zorunda değildir: duran bir topa kuvvet uygulanınca hız henüz küçükken ivme vardır. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Konum, hız ve ivme tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
Konum 4 s’de 8 m’den 28 m’ye çıkıyor. Ortalama hızı bul. Hız aynı sürede 3 m/s’den 11 m/s’ye çıkıyorsa ortalama ivmeyi bul.
Alıştırma şudur: Konum 4 s’de 8 m’den 28 m’ye çıkıyor. Ortalama hızı bul. Hız aynı sürede 3 m/s’den 11 m/s’ye çıkıyorsa ortalama ivmeyi bul. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Konum, hız ve ivme tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Canlı derste Konum, hız ve ivme bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Konum, hız ve ivme, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Konum, hız ve ivme. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Konum, hız ve ivme sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Konum, cismin seçilen başlangıca göre yeridir ve birimi metredir. Hız, konumun zamana göre değişimidir; birimi m/s. İvme, hızın zamana göre değişimidir; birimi m/s². Hızın yönü hareket yönüdür. İvme, hızı artırıyor ya… |
| Örnek | Bir araba 10 s’de konumunu 0 m’den 100 m’ye sabit hızla taşırsa ortalama hız 10 m/s’dir. Hız 10 m/s’den 20 m/s’ye 5 s’de çıkarsa ortalama ivme (20−10)/5 = 2 m/s² olur. |
| Sık hata | Hız ile ivmeyi aynı sanmak. Sabit hızda ivme sıfırdır. Hız sıfırken ivme sıfır olmak zorunda değildir: duran bir topa kuvvet uygulanınca hız henüz küçükken ivme vardır. |
| Alıştırma | Konum 4 s’de 8 m’den 28 m’ye çıkıyor. Ortalama hızı bul. Hız aynı sürede 3 m/s’den 11 m/s’ye çıkıyorsa ortalama ivmeyi bul. |
• • •
Kaynak ve sınır
Konum, hız ve ivme, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Fizik hareket ve kuvvet, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Konum, hız ve ivme için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Konum, hız ve ivme bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Konum, hız ve ivme kalır. Yanına şu neden yazılır: Hız ile ivmeyi aynı sanmak. Sabit hızda ivme sıfırdır. Hız sıfırken ivme sıfır olmak zorunda değildir: duran bir topa kuvvet uygulanınca hız henüz küçükken ivme vardır.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: Konum 4 s’de 8 m’den 28 m’ye çıkıyor. Ortalama hızı bul. Hız aynı sürede 3 m/s’den 11 m/s’ye çıkıyorsa ortalama ivmeyi bul.
• • •
Haftanın neresine konur
Konum, hız ve ivme, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Konum, hız ve ivme için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Canlı derste Konum, hız ve ivme bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Yeni konu günü
Konum, hız ve ivme tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Konum, hız ve ivme denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Hız ile ivmeyi aynı sanmak. Sabit hızda ivme sıfırdır. Hız sıfırken ivme sıfır olmak zorunda değildir: duran bir topa kuvvet uygulanınca hız henüz küçükken ivme vardır.
• • •
İlgili sayfalar
Fizik hareket ve kuvvet serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.