Hareket türleri

Hareket türleri. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.

Hareket türleri dersi, Fizik hareket ve kuvvet serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Ötelenme, cismin her noktasının aynı yolu izlemesidir.

• • •

Tanım

Ötelenme, cismin her noktasının aynı yolu izlemesidir. Dönme, bir eksen çevresindedir. Düzgün harekette hız sabittir. Hızlanan harekette hızın büyüklüğü veya yönü değişir. Doğrusal yol ile eğrisel yol, hızın yönünün değişip değişmediğini söyler.

Hareket türleri tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Ötelenme, cismin her noktasının aynı yolu izlemesidir. Dönme, bir eksen çevresindedir. Düzgün harekette hız sabittir. Hızlanan harekette hızın büyüklüğü veya yönü değişir. Doğrusal yol ile eğrisel yol, hızın yönünün değişip değişmediğini söyler.

Cümle 1

Hareket türleri tanımının 1. cümlesi şudur: Ötelenme, cismin her noktasının aynı yolu izlemesidir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 2

Hareket türleri tanımının 2. cümlesi şudur: Dönme, bir eksen çevresindedir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 3

Hareket türleri tanımının 3. cümlesi şudur: Düzgün harekette hız sabittir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

• • •

Çözülmüş örnek

Düz yolda sabit 20 m/s giden araba düzgün doğrusaldır. Virajda hız göstergesi 20 m/s kalsa bile yön değiştiği için ivme vardır. Sabit sürtünmesiz buz üzerinde itilip bırakılan disk, net kuvvet sıfırsa sabit hızla gider.

Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Hareket türleri örneği şunu gösterir: Düz yolda sabit 20 m/s giden araba düzgün doğrusaldır. Virajda hız göstergesi 20 m/s kalsa bile yön değiştiği için ivme vardır. Sabit sürtünmesiz buz üzerinde itilip bırakılan disk, net kuvvet sıfırsa sabit hızla gider. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Ötelenme, cismin her noktasının aynı yolu izlemesidir.

Kayıtta örnek, sonucun göründüğü kareden önce durdurulur. Adım yazıldıktan sonra kayıt açılır ve yazılan adım ekrandaki adımla karşılaştırılır.

• • •

Sık yapılan hata

Yalnız hız büyüklüğüne bakıp virajda ivme yoktur demek. Hız bir vektördür; yön değişimi de ivmedir.

Hareket türleri dersinde sık yapılan hata şudur: Yalnız hız büyüklüğüne bakıp virajda ivme yoktur demek. Hız bir vektördür; yön değişimi de ivmedir. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.

• Hareket türleri tanımını kapatıp iki cümle yaz.
• Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
• Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
• Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.

• • •

Kısa alıştırma

Üç durumu sınıfla: asansörün sabit hızla inmesi, kırmızı ışıkta duran araba, dönen bir dolap kovası.

Alıştırma şudur: Üç durumu sınıfla: asansörün sabit hızla inmesi, kırmızı ışıkta duran araba, dönen bir dolap kovası. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Hareket türleri tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.

• • •

Bu ders nasıl okunur

Kayıtlı videoda Hareket türleri durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.

Hareket türleri, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir.

Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Hareket türleri. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.

• • •

Bu derste ne yazılı

Hareket türleri sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.

• • •

Kaynak ve sınır

Hareket türleri, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.

Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Fizik hareket ve kuvvet, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.

• • •

Sık sorulan sorular

Hareket türleri için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.

Bu ders bir kılavuz mu?

Hayır. Hareket türleri bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.

Yanlış olursa ne yazılır?

Konu adı Hareket türleri kalır. Yanına şu neden yazılır: Yalnız hız büyüklüğüne bakıp virajda ivme yoktur demek. Hız bir vektördür; yön değişimi de ivmedir.

Alıştırma nasıl kapanır?

Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: Üç durumu sınıfla: asansörün sabit hızla inmesi, kırmızı ışıkta duran araba, dönen bir dolap kovası.

• • •

Haftanın neresine konur

Hareket türleri, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Hareket türleri için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.

Kayıtlı videoda Hareket türleri durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.

Yeni konu günü

Hareket türleri tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.

Deneme günü

Hareket türleri denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Yalnız hız büyüklüğüne bakıp virajda ivme yoktur demek. Hız bir vektördür; yön değişimi de ivmedir.

• • •

İlgili sayfalar

Fizik hareket ve kuvvet serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.