Yanlış etki-tepki çifti

Yanlış etki-tepki çifti. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.

Yanlış etki-tepki çifti dersi, Fizik hareket ve kuvvet serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Bir çiftin iki ucu iki cisimdedir ve kuvvet türü aynıdır.

• • •

Tanım

Bir çiftin iki ucu iki cisimdedir ve kuvvet türü aynıdır. Kitabın ağırlığı (Dünya çeker) ile masanın normal kuvveti (masa iter) eşit olabilir ama üçüncü yasa çifti değildir. Ağırlığın çifti, kitabın Dünya’yı çekmesidir.

Yanlış etki-tepki çifti tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Bir çiftin iki ucu iki cisimdedir ve kuvvet türü aynıdır. Kitabın ağırlığı (Dünya çeker) ile masanın normal kuvveti (masa iter) eşit olabilir ama üçüncü yasa çifti değildir. Ağırlığın çifti, kitabın Dünya’yı çekmesidir.

Cümle 1

Yanlış etki-tepki çifti tanımının 1. cümlesi şudur: Bir çiftin iki ucu iki cisimdedir ve kuvvet türü aynıdır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 2

Yanlış etki-tepki çifti tanımının 2. cümlesi şudur: Kitabın ağırlığı (Dünya çeker) ile masanın normal kuvveti (masa iter) eşit olabilir ama üçüncü yasa çifti değildir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 3

Yanlış etki-tepki çifti tanımının 3. cümlesi şudur: Ağırlığın çifti, kitabın Dünya’yı çekmesidir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

• • •

Çözülmüş örnek

Masanın üstündeki duran kitapta normal kuvvet ağırlığa eşit olabilir; bu denge koşuludur. Üçüncü yasa çifti, kitabın Dünya’ya uyguladığı çekimdir ve o kuvvet kitabın diyagramında yoktur.

Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Yanlış etki-tepki çifti örneği şunu gösterir: Masanın üstündeki duran kitapta normal kuvvet ağırlığa eşit olabilir; bu denge koşuludur. Üçüncü yasa çifti, kitabın Dünya’ya uyguladığı çekimdir ve o kuvvet kitabın diyagramında yoktur. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Bir çiftin iki ucu iki cisimdedir ve kuvvet türü aynıdır.

Deneme kâğıdındaki işlem, aşağıdaki örneğin adımıyla karşılaştırılır. Sonuç aynı olsa bile atlanan adım yanlış sayılır ve Yanlış etki-tepki çifti satırına neden olarak yazılır.

• • •

Sık yapılan hata

Denge için eşit olan iki kuvveti otomatik etki-tepki saymak. Eşitlik, aynı cisme gelen kuvvetlerin toplamının sıfır olmasından da çıkar.

Yanlış etki-tepki çifti dersinde sık yapılan hata şudur: Denge için eşit olan iki kuvveti otomatik etki-tepki saymak. Eşitlik, aynı cisme gelen kuvvetlerin toplamının sıfır olmasından da çıkar. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.

• Yanlış etki-tepki çifti tanımını kapatıp iki cümle yaz.
• Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
• Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
• Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.

• • •

Kısa alıştırma

Duran kitap için iki cümle yaz: dengeyi sağlayan iki kuvvet hangisi, üçüncü yasa çifti hangisi?

Alıştırma şudur: Duran kitap için iki cümle yaz: dengeyi sağlayan iki kuvvet hangisi, üçüncü yasa çifti hangisi? Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Yanlış etki-tepki çifti tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.

• • •

Bu ders nasıl okunur

Yanlış etki-tepki çifti bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Yanlış etki-tepki çifti, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir.

Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Yanlış etki-tepki çifti. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.

• • •

Bu derste ne yazılı

Yanlış etki-tepki çifti sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.

• • •

Kaynak ve sınır

Yanlış etki-tepki çifti, fizik hareket ve kuvvet listesindedir. Aynı listede konum, hız, ivme, düzgün doğrusal hareket, düzgün hızlanan hareket, serbest düşme, Newton’un üç yasası, net kuvvet, sürtünme ve eğik düzlem durur. Bu katalogda serbest düşme ve eğik düzlem soruları g = 10 m/s² alır. Bir soru başka bir değer yazıyorsa o değer sorunun kendi metnindedir. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.

Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Fizik hareket ve kuvvet, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.

• • •

Sık sorulan sorular

Yanlış etki-tepki çifti için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.

Bu ders bir kılavuz mu?

Hayır. Yanlış etki-tepki çifti bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.

Yanlış olursa ne yazılır?

Konu adı Yanlış etki-tepki çifti kalır. Yanına şu neden yazılır: Denge için eşit olan iki kuvveti otomatik etki-tepki saymak. Eşitlik, aynı cisme gelen kuvvetlerin toplamının sıfır olmasından da çıkar.

Alıştırma nasıl kapanır?

Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: Duran kitap için iki cümle yaz: dengeyi sağlayan iki kuvvet hangisi, üçüncü yasa çifti hangisi?

• • •

Haftanın neresine konur

Yanlış etki-tepki çifti, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Yanlış etki-tepki çifti için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.

Yanlış etki-tepki çifti bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Yeni konu günü

Yanlış etki-tepki çifti tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.

Deneme günü

Yanlış etki-tepki çifti denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Denge için eşit olan iki kuvveti otomatik etki-tepki saymak. Eşitlik, aynı cisme gelen kuvvetlerin toplamının sıfır olmasından da çıkar.

• • •

İlgili sayfalar

Fizik hareket ve kuvvet serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.