Ders videoları / Türkçe – Dil Bilgisi
Cümlede anlam sorusu
Cümlede anlam sorusu. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Cümlede anlam sorusu dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Cümlede anlam sorusu, yargıyı bir sözcüğe kilitlemeden okumayı ister.
• • •
Tanım
Cümlede anlam sorusu, yargıyı bir sözcüğe kilitlemeden okumayı ister. Önce temel yargı, sonra gerekçe veya amaç ayrılır. Öznel cümle konuşanın hükmünü, nesnel cümle doğrulanabilir bir bilgiyi taşır.
Cümlede anlam sorusu tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Cümlede anlam sorusu, yargıyı bir sözcüğe kilitlemeden okumayı ister. Önce temel yargı, sonra gerekçe veya amaç ayrılır. Öznel cümle konuşanın hükmünü, nesnel cümle doğrulanabilir bir bilgiyi taşır.
Cümle 1
Cümlede anlam sorusu tanımının 1. cümlesi şudur: Cümlede anlam sorusu, yargıyı bir sözcüğe kilitlemeden okumayı ister. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Cümlede anlam sorusu tanımının 2. cümlesi şudur: Önce temel yargı, sonra gerekçe veya amaç ayrılır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Cümlede anlam sorusu tanımının 3. cümlesi şudur: Öznel cümle konuşanın hükmünü, nesnel cümle doğrulanabilir bir bilgiyi taşır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
“Bu soru kolaydı” özneldir. “Bu soru üç dakikada çözüldü” nesnele yakındır; süre ölçülmüştür. “Kolay olduğu için atladı” neden-sonuçtur.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Cümlede anlam sorusu örneği şunu gösterir: “Bu soru kolaydı” özneldir. “Bu soru üç dakikada çözüldü” nesnele yakındır; süre ölçülmüştür. “Kolay olduğu için atladı” neden-sonuçtur. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Cümlede anlam sorusu, yargıyı bir sözcüğe kilitlemeden okumayı ister.
Soru çözümünde örnek, şablon olarak durur. Yeni soruda değişen yalnız sayıdır. Adımların sırası Cümlede anlam sorusu tanımındaki sırayla aynı kalır.
• • •
Sık yapılan hata
Her olumlu cümleyi nesnel sanmak. Olumlu olmak, ölçülebilir olmak değildir.
Cümlede anlam sorusu dersinde sık yapılan hata şudur: Her olumlu cümleyi nesnel sanmak. Olumlu olmak, ölçülebilir olmak değildir. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Cümlede anlam sorusu tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
“Ders uzundu” ve “Ders elli dakika sürdü” cümlelerini öznel veya nesnel diye ayır. Bir de neden-sonuç cümlesi kur.
Alıştırma şudur: “Ders uzundu” ve “Ders elli dakika sürdü” cümlelerini öznel veya nesnel diye ayır. Bir de neden-sonuç cümlesi kur. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Cümlede anlam sorusu tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Cümlede anlam sorusu soru çözümünde sonucun üstüne önce adım yazılır. Önce tanım, sonra işlem. Sonucu başa yazıp işlemi uydurmak sık yapılan hataya gider. Bir oturumda iki soru yeter. İkinci soru, birincinin sayıları değiştirilmiş halidir.
Cümlede anlam sorusu, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Cümlede anlam sorusu. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Cümlede anlam sorusu sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Cümlede anlam sorusu, yargıyı bir sözcüğe kilitlemeden okumayı ister. Önce temel yargı, sonra gerekçe veya amaç ayrılır. Öznel cümle konuşanın hükmünü, nesnel cümle doğrulanabilir bir bilgiyi taşır. |
| Örnek | “Bu soru kolaydı” özneldir. “Bu soru üç dakikada çözüldü” nesnele yakındır; süre ölçülmüştür. “Kolay olduğu için atladı” neden-sonuçtur. |
| Sık hata | Her olumlu cümleyi nesnel sanmak. Olumlu olmak, ölçülebilir olmak değildir. |
| Alıştırma | “Ders uzundu” ve “Ders elli dakika sürdü” cümlelerini öznel veya nesnel diye ayır. Bir de neden-sonuç cümlesi kur. |
• • •
Kaynak ve sınır
Cümlede anlam sorusu, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Cümlede anlam sorusu için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Cümlede anlam sorusu bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Cümlede anlam sorusu kalır. Yanına şu neden yazılır: Her olumlu cümleyi nesnel sanmak. Olumlu olmak, ölçülebilir olmak değildir.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: “Ders uzundu” ve “Ders elli dakika sürdü” cümlelerini öznel veya nesnel diye ayır. Bir de neden-sonuç cümlesi kur.
• • •
Haftanın neresine konur
Cümlede anlam sorusu, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Cümlede anlam sorusu için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Cümlede anlam sorusu soru çözümünde sonucun üstüne önce adım yazılır. Önce tanım, sonra işlem. Sonucu başa yazıp işlemi uydurmak sık yapılan hataya gider. Bir oturumda iki soru yeter. İkinci soru, birincinin sayıları değiştirilmiş halidir.
Yeni konu günü
Cümlede anlam sorusu tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Cümlede anlam sorusu denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Her olumlu cümleyi nesnel sanmak. Olumlu olmak, ölçülebilir olmak değildir.
• • •
İlgili sayfalar
Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.