Ders videoları / Türkçe – Dil Bilgisi
Sıfat mı, zarf mı?
Sıfat mı, zarf mı?. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Sıfat mı, zarf mı? dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Karar, nitelenen sözcüğe bakılarak verilir.
• • •
Tanım
Karar, nitelenen sözcüğe bakılarak verilir. Adı niteliyorsa sıfat, fiili niteliyorsa zarftır. Sözcüğün kendisi yetmez.
Sıfat mı, zarf mı? tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Karar, nitelenen sözcüğe bakılarak verilir. Adı niteliyorsa sıfat, fiili niteliyorsa zarftır. Sözcüğün kendisi yetmez.
Cümle 1
Sıfat mı, zarf mı? tanımının 1. cümlesi şudur: Karar, nitelenen sözcüğe bakılarak verilir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Sıfat mı, zarf mı? tanımının 2. cümlesi şudur: Adı niteliyorsa sıfat, fiili niteliyorsa zarftır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Sıfat mı, zarf mı? tanımının 3. cümlesi şudur: Sözcüğün kendisi yetmez. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
“Sessiz çocuk içeri girdi.” Sessiz, çocuğu niteler: sıfat. “Çocuk sessiz girdi.” Sessiz, girdi fiilini niteler: zarf.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Sıfat mı, zarf mı? örneği şunu gösterir: “Sessiz çocuk içeri girdi.” Sessiz, çocuğu niteler: sıfat. “Çocuk sessiz girdi.” Sessiz, girdi fiilini niteler: zarf. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Karar, nitelenen sözcüğe bakılarak verilir.
Soru çözümünde örnek, şablon olarak durur. Yeni soruda değişen yalnız sayıdır. Adımların sırası Sıfat mı, zarf mı? tanımındaki sırayla aynı kalır.
• • •
Sık yapılan hata
Sessiz sözcüğünü iki cümlede de sıfat işaretlemek. İkinci cümlede nitelediği şey bir addır diye bakmadan karar verilmiştir.
Sıfat mı, zarf mı? dersinde sık yapılan hata şudur: Sessiz sözcüğünü iki cümlede de sıfat işaretlemek. İkinci cümlede nitelediği şey bir addır diye bakmadan karar verilmiştir. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Sıfat mı, zarf mı? tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
“Yavaş tren geldi” ve “Tren yavaş geldi” için yavaşın türünü yaz.
Alıştırma şudur: “Yavaş tren geldi” ve “Tren yavaş geldi” için yavaşın türünü yaz. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Sıfat mı, zarf mı? tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Sıfat mı, zarf mı? soru çözümünde sonucun üstüne önce adım yazılır. Önce tanım, sonra işlem. Sonucu başa yazıp işlemi uydurmak sık yapılan hataya gider. Bir oturumda iki soru yeter. İkinci soru, birincinin sayıları değiştirilmiş halidir.
Sıfat mı, zarf mı?, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Sıfat mı, zarf mı?. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Sıfat mı, zarf mı? sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Karar, nitelenen sözcüğe bakılarak verilir. Adı niteliyorsa sıfat, fiili niteliyorsa zarftır. Sözcüğün kendisi yetmez. |
| Örnek | “Sessiz çocuk içeri girdi.” Sessiz, çocuğu niteler: sıfat. “Çocuk sessiz girdi.” Sessiz, girdi fiilini niteler: zarf. |
| Sık hata | Sessiz sözcüğünü iki cümlede de sıfat işaretlemek. İkinci cümlede nitelediği şey bir addır diye bakmadan karar verilmiştir. |
| Alıştırma | “Yavaş tren geldi” ve “Tren yavaş geldi” için yavaşın türünü yaz. |
• • •
Kaynak ve sınır
Sıfat mı, zarf mı?, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Sıfat mı, zarf mı? için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Sıfat mı, zarf mı? bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Sıfat mı, zarf mı? kalır. Yanına şu neden yazılır: Sessiz sözcüğünü iki cümlede de sıfat işaretlemek. İkinci cümlede nitelediği şey bir addır diye bakmadan karar verilmiştir.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: “Yavaş tren geldi” ve “Tren yavaş geldi” için yavaşın türünü yaz.
• • •
Haftanın neresine konur
Sıfat mı, zarf mı?, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Sıfat mı, zarf mı? için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Sıfat mı, zarf mı? soru çözümünde sonucun üstüne önce adım yazılır. Önce tanım, sonra işlem. Sonucu başa yazıp işlemi uydurmak sık yapılan hataya gider. Bir oturumda iki soru yeter. İkinci soru, birincinin sayıları değiştirilmiş halidir.
Yeni konu günü
Sıfat mı, zarf mı? tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Sıfat mı, zarf mı? denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Sessiz sözcüğünü iki cümlede de sıfat işaretlemek. İkinci cümlede nitelediği şey bir addır diye bakmadan karar verilmiştir.
• • •
İlgili sayfalar
Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.