Ders videoları / Türkçe – Dil Bilgisi
Fiilimsi
Fiilimsi. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Fiilimsi dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Fiilimsi, fiil kökünden türeyip ad, sıfat veya zarf gibi kullanılan sözcüktür.
• • •
Tanım
Fiilimsi, fiil kökünden türeyip ad, sıfat veya zarf gibi kullanılan sözcüktür. İsim-fiil: okumak, geliş. Sıfat-fiil: okuyan öğrenci, okunacak kitap. Zarf-fiil: okuyunca, okuyarak. Fiilimsi yüklem olmaz; cümlede yan bir ögedir.
Fiilimsi tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Fiilimsi, fiil kökünden türeyip ad, sıfat veya zarf gibi kullanılan sözcüktür. İsim-fiil: okumak, geliş. Sıfat-fiil: okuyan öğrenci, okunacak kitap. Zarf-fiil: okuyunca, okuyarak. Fiilimsi yüklem olmaz; cümlede yan bir ögedir.
Cümle 1
Fiilimsi tanımının 1. cümlesi şudur: Fiilimsi, fiil kökünden türeyip ad, sıfat veya zarf gibi kullanılan sözcüktür. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Fiilimsi tanımının 2. cümlesi şudur: İsim-fiil: okumak, geliş. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Fiilimsi tanımının 3. cümlesi şudur: Sıfat-fiil: okuyan öğrenci, okunacak kitap. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
“Koşan çocuk yorulunca durdu.” Koşan sıfat-fiildir, çocuğu niteler. Yorulunca zarf-fiildir. Durdu çekimli fiildir ve yüklemdir.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Fiilimsi örneği şunu gösterir: “Koşan çocuk yorulunca durdu.” Koşan sıfat-fiildir, çocuğu niteler. Yorulunca zarf-fiildir. Durdu çekimli fiildir ve yüklemdir. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Fiilimsi, fiil kökünden türeyip ad, sıfat veya zarf gibi kullanılan sözcüktür.
Kayıtta örnek, sonucun göründüğü kareden önce durdurulur. Adım yazıldıktan sonra kayıt açılır ve yazılan adım ekrandaki adımla karşılaştırılır.
• • •
Sık yapılan hata
Fiilimsiyi yüklem saymak. “Okumak yararlıdır” cümlesinin yüklemi yararlıdır; okumak öznedir.
Fiilimsi dersinde sık yapılan hata şudur: Fiilimsiyi yüklem saymak. “Okumak yararlıdır” cümlesinin yüklemi yararlıdır; okumak öznedir. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Fiilimsi tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
“Gelirken gördüğüm arkadaş selam verdi.” Cümlesinde fiilimsileri ve çekimli fiili ayır.
Alıştırma şudur: “Gelirken gördüğüm arkadaş selam verdi.” Cümlesinde fiilimsileri ve çekimli fiili ayır. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Fiilimsi tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Kayıtlı videoda Fiilimsi durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Fiilimsi, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Fiilimsi. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Fiilimsi sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Fiilimsi, fiil kökünden türeyip ad, sıfat veya zarf gibi kullanılan sözcüktür. İsim-fiil: okumak, geliş. Sıfat-fiil: okuyan öğrenci, okunacak kitap. Zarf-fiil: okuyunca, okuyarak. Fiilimsi yüklem olmaz; cümlede yan bi… |
| Örnek | “Koşan çocuk yorulunca durdu.” Koşan sıfat-fiildir, çocuğu niteler. Yorulunca zarf-fiildir. Durdu çekimli fiildir ve yüklemdir. |
| Sık hata | Fiilimsiyi yüklem saymak. “Okumak yararlıdır” cümlesinin yüklemi yararlıdır; okumak öznedir. |
| Alıştırma | “Gelirken gördüğüm arkadaş selam verdi.” Cümlesinde fiilimsileri ve çekimli fiili ayır. |
• • •
Kaynak ve sınır
Fiilimsi, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Fiilimsi için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Fiilimsi bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Fiilimsi kalır. Yanına şu neden yazılır: Fiilimsiyi yüklem saymak. “Okumak yararlıdır” cümlesinin yüklemi yararlıdır; okumak öznedir.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: “Gelirken gördüğüm arkadaş selam verdi.” Cümlesinde fiilimsileri ve çekimli fiili ayır.
• • •
Haftanın neresine konur
Fiilimsi, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Fiilimsi için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Kayıtlı videoda Fiilimsi durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Yeni konu günü
Fiilimsi tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Fiilimsi denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Fiilimsiyi yüklem saymak. “Okumak yararlıdır” cümlesinin yüklemi yararlıdır; okumak öznedir.
• • •
İlgili sayfalar
Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.