Ders videoları / Türkçe – Dil Bilgisi
Zarf
Zarf. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Zarf dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Zarf; fiili, sıfatı veya başka bir zarfı niteler.
• • •
Tanım
Zarf; fiili, sıfatı veya başka bir zarfı niteler. Zaman, yer, durum ve miktar bildirir: dün geldi, içeri girdi, yavaş yürüdü, çok çalıştı. Zarf adın önünde durup onu nitelemez; o iş sıfatındır.
Zarf tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Zarf; fiili, sıfatı veya başka bir zarfı niteler. Zaman, yer, durum ve miktar bildirir: dün geldi, içeri girdi, yavaş yürüdü, çok çalıştı. Zarf adın önünde durup onu nitelemez; o iş sıfatındır.
Cümle 1
Zarf tanımının 1. cümlesi şudur: Zarf; fiili, sıfatı veya başka bir zarfı niteler. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Zarf tanımının 2. cümlesi şudur: Zaman, yer, durum ve miktar bildirir: dün geldi, içeri girdi, yavaş yürüdü, çok çalıştı. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Zarf tanımının 3. cümlesi şudur: Zarf adın önünde durup onu nitelemez; o iş sıfatındır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
“Çocuk hızlı koştu.” Hızlı, koştu fiilini niteler, zarftır. “Hızlı çocuk koştu.” Hızlı, çocuk adını niteler, sıfattır. Aynı sözcük görevine göre tür değiştirir.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Zarf örneği şunu gösterir: “Çocuk hızlı koştu.” Hızlı, koştu fiilini niteler, zarftır. “Hızlı çocuk koştu.” Hızlı, çocuk adını niteler, sıfattır. Aynı sözcük görevine göre tür değiştirir. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Zarf; fiili, sıfatı veya başka bir zarfı niteler.
Canlı derste örnek tahtada bir kez çözülür. Öğrenci sonucu görmeden ara adımı kendi defterine yazar. Tahta silinince geriye Zarf tanımı ve o adım kalır.
• • •
Sık yapılan hata
Her “hızlı, iyi, çok” sözcüğünü zarf saymak. Önünde durduğu sözcük ad ise sıfattır, fiil ise zarftır.
Zarf dersinde sık yapılan hata şudur: Her “hızlı, iyi, çok” sözcüğünü zarf saymak. Önünde durduğu sözcük ad ise sıfattır, fiil ise zarftır. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Zarf tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
“Güzel şarkı söyledi” ve “Güzel bir şarkı söyledi” cümlelerinde güzelin türünü ayrı ayrı yaz.
Alıştırma şudur: “Güzel şarkı söyledi” ve “Güzel bir şarkı söyledi” cümlelerinde güzelin türünü ayrı ayrı yaz. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Zarf tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Canlı derste Zarf bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Zarf, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Zarf. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Zarf sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Zarf; fiili, sıfatı veya başka bir zarfı niteler. Zaman, yer, durum ve miktar bildirir: dün geldi, içeri girdi, yavaş yürüdü, çok çalıştı. Zarf adın önünde durup onu nitelemez; o iş sıfatındır. |
| Örnek | “Çocuk hızlı koştu.” Hızlı, koştu fiilini niteler, zarftır. “Hızlı çocuk koştu.” Hızlı, çocuk adını niteler, sıfattır. Aynı sözcük görevine göre tür değiştirir. |
| Sık hata | Her “hızlı, iyi, çok” sözcüğünü zarf saymak. Önünde durduğu sözcük ad ise sıfattır, fiil ise zarftır. |
| Alıştırma | “Güzel şarkı söyledi” ve “Güzel bir şarkı söyledi” cümlelerinde güzelin türünü ayrı ayrı yaz. |
• • •
Kaynak ve sınır
Zarf, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Zarf için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Zarf bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Zarf kalır. Yanına şu neden yazılır: Her “hızlı, iyi, çok” sözcüğünü zarf saymak. Önünde durduğu sözcük ad ise sıfattır, fiil ise zarftır.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: “Güzel şarkı söyledi” ve “Güzel bir şarkı söyledi” cümlelerinde güzelin türünü ayrı ayrı yaz.
• • •
Haftanın neresine konur
Zarf, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Zarf için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Canlı derste Zarf bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Yeni konu günü
Zarf tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Zarf denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Her “hızlı, iyi, çok” sözcüğünü zarf saymak. Önünde durduğu sözcük ad ise sıfattır, fiil ise zarftır.
• • •
İlgili sayfalar
Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.