Neden-sonuç ve amaç-sonuç

Neden-sonuç ve amaç-sonuç. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.

Neden-sonuç ve amaç-sonuç dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Neden-sonuç cümlesinde biri ötekinin gerekçesidir: “Yağmur yağdığı için maç ertelendi.

• • •

Tanım

Neden-sonuç cümlesinde biri ötekinin gerekçesidir: “Yağmur yağdığı için maç ertelendi.” Amaç-sonuç cümlesinde biri öteki için yapılır: “Maçı izlemek için erken çıktı.” İçin edatı iki anlamda da görülebilir; ayrım, gerekçe mi hedef mi sorusuyla yapılır.

Neden-sonuç ve amaç-sonuç tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Neden-sonuç cümlesinde biri ötekinin gerekçesidir: “Yağmur yağdığı için maç ertelendi.” Amaç-sonuç cümlesinde biri öteki için yapılır: “Maçı izlemek için erken çıktı.” İçin edatı iki anlamda da görülebilir; ayrım, gerekçe mi hedef mi sorusuyla yapılır.

Cümle 1

Neden-sonuç ve amaç-sonuç tanımının 1. cümlesi şudur: Neden-sonuç cümlesinde biri ötekinin gerekçesidir: “Yağmur yağdığı için maç ertelendi.” Amaç-sonuç cümlesinde biri öteki için yapılır: “Maçı izlemek için erken çıktı.” İçin edatı iki anlamda da görülebilir; ayrım, gerekçe mi hedef mi sorusuyla yapılır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

• • •

Çözülmüş örnek

“Üşüdüğü için mont giydi” neden-sonuçtur. “Üşümemek için mont giydi” amaç-sonuçtur. İkisi de mont giymeyle biter; birincisi olanı, ikincisi isteneni söyler.

Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Neden-sonuç ve amaç-sonuç örneği şunu gösterir: “Üşüdüğü için mont giydi” neden-sonuçtur. “Üşümemek için mont giydi” amaç-sonuçtur. İkisi de mont giymeyle biter; birincisi olanı, ikincisi isteneni söyler. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Neden-sonuç cümlesinde biri ötekinin gerekçesidir: “Yağmur yağdığı için maç ertelendi.

Deneme kâğıdındaki işlem, aşağıdaki örneğin adımıyla karşılaştırılır. Sonuç aynı olsa bile atlanan adım yanlış sayılır ve Neden-sonuç ve amaç-sonuç satırına neden olarak yazılır.

• • •

Sık yapılan hata

İçin görülen her cümleyi amaç sanmak. “Geç kaldığı için özür diledi” bir gerekçedir, bir hedef değildir.

Neden-sonuç ve amaç-sonuç dersinde sık yapılan hata şudur: İçin görülen her cümleyi amaç sanmak. “Geç kaldığı için özür diledi” bir gerekçedir, bir hedef değildir. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.

• Neden-sonuç ve amaç-sonuç tanımını kapatıp iki cümle yaz.
• Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
• Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
• Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.

• • •

Kısa alıştırma

İki cümle kur: birinde için gerekçe, diğerinde hedef olsun. Altlarına neden veya amaç yaz.

Alıştırma şudur: İki cümle kur: birinde için gerekçe, diğerinde hedef olsun. Altlarına neden veya amaç yaz. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Neden-sonuç ve amaç-sonuç tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.

• • •

Bu ders nasıl okunur

Neden-sonuç ve amaç-sonuç bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Neden-sonuç ve amaç-sonuç, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.

Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Neden-sonuç ve amaç-sonuç. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.

• • •

Bu derste ne yazılı

Neden-sonuç ve amaç-sonuç sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.

• • •

Kaynak ve sınır

Neden-sonuç ve amaç-sonuç, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.

Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.

• • •

Sık sorulan sorular

Neden-sonuç ve amaç-sonuç için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.

Bu ders bir kılavuz mu?

Hayır. Neden-sonuç ve amaç-sonuç bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.

Yanlış olursa ne yazılır?

Konu adı Neden-sonuç ve amaç-sonuç kalır. Yanına şu neden yazılır: İçin görülen her cümleyi amaç sanmak. “Geç kaldığı için özür diledi” bir gerekçedir, bir hedef değildir.

Alıştırma nasıl kapanır?

Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: İki cümle kur: birinde için gerekçe, diğerinde hedef olsun. Altlarına neden veya amaç yaz.

• • •

Haftanın neresine konur

Neden-sonuç ve amaç-sonuç, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Neden-sonuç ve amaç-sonuç için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.

Neden-sonuç ve amaç-sonuç bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Yeni konu günü

Neden-sonuç ve amaç-sonuç tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.

Deneme günü

Neden-sonuç ve amaç-sonuç denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: İçin görülen her cümleyi amaç sanmak. “Geç kaldığı için özür diledi” bir gerekçedir, bir hedef değildir.

• • •

İlgili sayfalar

Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.