Ders videoları / Türkçe – Dil Bilgisi

Karşıt anlamlı sözcük

Sözlük ve kitaplar

Karşıt anlamlı sözcük. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.

Karşıt anlamlı sözcük dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Karşıt anlamlı sözcükler birbirinin olumsuzu gibi durur: açık ve kapalı, doğru ve yanlış, artmak ve azalmak.

Sözlük ve kitaplar
Fotoğraf: Dr. Marcus Gossler / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

• • •

Tanım

Karşıt anlamlı sözcükler birbirinin olumsuzu gibi durur: açık ve kapalı, doğru ve yanlış, artmak ve azalmak. Cümlede biri diğerinin yerini alınca yargı tersine döner.

Karşıt anlamlı sözcük tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Karşıt anlamlı sözcükler birbirinin olumsuzu gibi durur: açık ve kapalı, doğru ve yanlış, artmak ve azalmak. Cümlede biri diğerinin yerini alınca yargı tersine döner.

Cümle 1

Karşıt anlamlı sözcük tanımının 1. cümlesi şudur: Karşıt anlamlı sözcükler birbirinin olumsuzu gibi durur: açık ve kapalı, doğru ve yanlış, artmak ve azalmak. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 2

Karşıt anlamlı sözcük tanımının 2. cümlesi şudur: Cümlede biri diğerinin yerini alınca yargı tersine döner. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

• • •

Çözülmüş örnek

“Kapı açık kaldı” ile “Kapı kapalı kaldı” zıt yargıdır. “Su ısındı” ile “Su soğudu” karşıttır.

Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Karşıt anlamlı sözcük örneği şunu gösterir: “Kapı açık kaldı” ile “Kapı kapalı kaldı” zıt yargıdır. “Su ısındı” ile “Su soğudu” karşıttır. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Karşıt anlamlı sözcükler birbirinin olumsuzu gibi durur: açık ve kapalı, doğru ve yanlış, artmak ve azalmak.

Deneme kâğıdındaki işlem, aşağıdaki örneğin adımıyla karşılaştırılır. Sonuç aynı olsa bile atlanan adım yanlış sayılır ve Karşıt anlamlı sözcük satırına neden olarak yazılır.

• • •

Sık yapılan hata

Olumsuz ekini karşıt anlamlı sanmak. “Geldi” ve “gelmedi” karşıt sözcük çifti değildir; biri diğerinin olumsuz çekimidir. Karşıt, ayrı bir sözcüktür: gelmek ve gitmek.

Karşıt anlamlı sözcük dersinde sık yapılan hata şudur: Olumsuz ekini karşıt anlamlı sanmak. “Geldi” ve “gelmedi” karşıt sözcük çifti değildir; biri diğerinin olumsuz çekimidir. Karşıt, ayrı bir sözcüktür: gelmek ve gitmek. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.

  • Karşıt anlamlı sözcük tanımını kapatıp iki cümle yaz.
  • Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
  • Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
  • Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.

• • •

Kısa alıştırma

Açık, doğru, artmak, ucuz sözcüklerinin karşıtlarını yaz. “Geldi / gelmedi” çiftinin neden karşıt sözcük sayılmayacağını bir cümleyle söyle.

Alıştırma şudur: Açık, doğru, artmak, ucuz sözcüklerinin karşıtlarını yaz. “Geldi / gelmedi” çiftinin neden karşıt sözcük sayılmayacağını bir cümleyle söyle. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Karşıt anlamlı sözcük tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.

• • •

Bu ders nasıl okunur

Karşıt anlamlı sözcük bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Karşıt anlamlı sözcük, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.

Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Karşıt anlamlı sözcük. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.

• • •

Bu derste ne yazılı

Karşıt anlamlı sözcük sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.

AlanBu derste
TanımKarşıt anlamlı sözcükler birbirinin olumsuzu gibi durur: açık ve kapalı, doğru ve yanlış, artmak ve azalmak. Cümlede biri diğerinin yerini alınca yargı tersine döner.
Örnek“Kapı açık kaldı” ile “Kapı kapalı kaldı” zıt yargıdır. “Su ısındı” ile “Su soğudu” karşıttır.
Sık hataOlumsuz ekini karşıt anlamlı sanmak. “Geldi” ve “gelmedi” karşıt sözcük çifti değildir; biri diğerinin olumsuz çekimidir. Karşıt, ayrı bir sözcüktür: gelmek ve gitmek.
AlıştırmaAçık, doğru, artmak, ucuz sözcüklerinin karşıtlarını yaz. “Geldi / gelmedi” çiftinin neden karşıt sözcük sayılmayacağını bir cümleyle söyle.

• • •

Kaynak ve sınır

Karşıt anlamlı sözcük, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.

Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.

• • •

Sık sorulan sorular

Karşıt anlamlı sözcük için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.

Bu ders bir kılavuz mu?

Hayır. Karşıt anlamlı sözcük bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.

Yanlış olursa ne yazılır?

Konu adı Karşıt anlamlı sözcük kalır. Yanına şu neden yazılır: Olumsuz ekini karşıt anlamlı sanmak. “Geldi” ve “gelmedi” karşıt sözcük çifti değildir; biri diğerinin olumsuz çekimidir. Karşıt, ayrı bir sözcüktür: gelmek ve gitmek.

Alıştırma nasıl kapanır?

Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: Açık, doğru, artmak, ucuz sözcüklerinin karşıtlarını yaz. “Geldi / gelmedi” çiftinin neden karşıt sözcük sayılmayacağını bir cümleyle söyle.

• • •

Haftanın neresine konur

Karşıt anlamlı sözcük, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Karşıt anlamlı sözcük için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.

Karşıt anlamlı sözcük bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Tahtaya yazı yazılan bir sınıf
Fotoğraf: Associated Press / Wikimedia Commons / Public domain

Yeni konu günü

Karşıt anlamlı sözcük tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.

Deneme günü

Karşıt anlamlı sözcük denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Olumsuz ekini karşıt anlamlı sanmak. “Geldi” ve “gelmedi” karşıt sözcük çifti değildir; biri diğerinin olumsuz çekimidir. Karşıt, ayrı bir sözcüktür: gelmek ve gitmek.

• • •

İlgili sayfalar

Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.