Ders videoları / Türkçe – Dil Bilgisi
Fiil
Fiil. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Fiil dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Fiil, iş, oluş veya durum bildiren çekimli sözcüktür.
• • •
Tanım
Fiil, iş, oluş veya durum bildiren çekimli sözcüktür. Kip ve kişi eki alır: geldim, geleceksin, gelse. Fiil cümlenin yüklemi olur. Ad soylu sözcük ek alsa da iş bildirmiyorsa fiil değildir.
Fiil tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Fiil, iş, oluş veya durum bildiren çekimli sözcüktür. Kip ve kişi eki alır: geldim, geleceksin, gelse. Fiil cümlenin yüklemi olur. Ad soylu sözcük ek alsa da iş bildirmiyorsa fiil değildir.
Cümle 1
Fiil tanımının 1. cümlesi şudur: Fiil, iş, oluş veya durum bildiren çekimli sözcüktür. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Fiil tanımının 2. cümlesi şudur: Kip ve kişi eki alır: geldim, geleceksin, gelse. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Fiil tanımının 3. cümlesi şudur: Fiil cümlenin yüklemi olur. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
“Öğrenciler soruyu çözdü.” Çözdü, iş bildirir ve yüklemdir. “Çözüm doğru çıktı” içinde çözüm addır, çıktı fiildir.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Fiil örneği şunu gösterir: “Öğrenciler soruyu çözdü.” Çözdü, iş bildirir ve yüklemdir. “Çözüm doğru çıktı” içinde çözüm addır, çıktı fiildir. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Fiil, iş, oluş veya durum bildiren çekimli sözcüktür.
Canlı derste örnek tahtada bir kez çözülür. Öğrenci sonucu görmeden ara adımı kendi defterine yazar. Tahta silinince geriye Fiil tanımı ve o adım kalır.
• • •
Sık yapılan hata
Mastar halini çekimli fiil sanmak. “Çözmek” ad gibi kullanılabilir: “Çözmek kolaydır.” Çekimli fiil “çözdü, çözüyor” biçimindedir.
Fiil dersinde sık yapılan hata şudur: Mastar halini çekimli fiil sanmak. “Çözmek” ad gibi kullanılabilir: “Çözmek kolaydır.” Çekimli fiil “çözdü, çözüyor” biçimindedir. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Fiil tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
“Yarın erken kalkacağım ve ekmek almaya gideceğim.” Cümlesindeki çekimli fiilleri yaz.
Alıştırma şudur: “Yarın erken kalkacağım ve ekmek almaya gideceğim.” Cümlesindeki çekimli fiilleri yaz. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Fiil tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Canlı derste Fiil bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Fiil, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Fiil. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Fiil sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Fiil, iş, oluş veya durum bildiren çekimli sözcüktür. Kip ve kişi eki alır: geldim, geleceksin, gelse. Fiil cümlenin yüklemi olur. Ad soylu sözcük ek alsa da iş bildirmiyorsa fiil değildir. |
| Örnek | “Öğrenciler soruyu çözdü.” Çözdü, iş bildirir ve yüklemdir. “Çözüm doğru çıktı” içinde çözüm addır, çıktı fiildir. |
| Sık hata | Mastar halini çekimli fiil sanmak. “Çözmek” ad gibi kullanılabilir: “Çözmek kolaydır.” Çekimli fiil “çözdü, çözüyor” biçimindedir. |
| Alıştırma | “Yarın erken kalkacağım ve ekmek almaya gideceğim.” Cümlesindeki çekimli fiilleri yaz. |
• • •
Kaynak ve sınır
Fiil, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Fiil için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Fiil bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Fiil kalır. Yanına şu neden yazılır: Mastar halini çekimli fiil sanmak. “Çözmek” ad gibi kullanılabilir: “Çözmek kolaydır.” Çekimli fiil “çözdü, çözüyor” biçimindedir.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: “Yarın erken kalkacağım ve ekmek almaya gideceğim.” Cümlesindeki çekimli fiilleri yaz.
• • •
Haftanın neresine konur
Fiil, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Fiil için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Canlı derste Fiil bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Yeni konu günü
Fiil tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Fiil denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Mastar halini çekimli fiil sanmak. “Çözmek” ad gibi kullanılabilir: “Çözmek kolaydır.” Çekimli fiil “çözdü, çözüyor” biçimindedir.
• • •
İlgili sayfalar
Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.