Ders videoları / Türkçe – Dil Bilgisi
Edat tek başına durmaz
Edat tek başına durmaz. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Edat tek başına durmaz dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Edat, önceki sözcükle anlam kazanır.
• • •
Tanım
Edat, önceki sözcükle anlam kazanır. “İçin” tek başına bir yargı kurmaz. “Ders için” bir öbektir.
Edat tek başına durmaz tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Edat, önceki sözcükle anlam kazanır. “İçin” tek başına bir yargı kurmaz. “Ders için” bir öbektir.
Cümle 1
Edat tek başına durmaz tanımının 1. cümlesi şudur: Edat, önceki sözcükle anlam kazanır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Edat tek başına durmaz tanımının 2. cümlesi şudur: “İçin” tek başına bir yargı kurmaz. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Edat tek başına durmaz tanımının 3. cümlesi şudur: “Ders için” bir öbektir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
“Kalem gibi” benzetmedir. “Gibi” yalnız başına cümle olmaz.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Edat tek başına durmaz örneği şunu gösterir: “Kalem gibi” benzetmedir. “Gibi” yalnız başına cümle olmaz. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Edat, önceki sözcükle anlam kazanır.
Mikro derste örnek tek satırdır. İkinci bir durum açılmaz. İkinci durum gerekiyorsa konu, Edat tek başına durmaz ile aynı fikrin canlı dersine taşınır.
• • •
Sık yapılan hata
Edatı cümlenin yüklemi sanmak. Yüklem fiil ya da ek-fiille kurulmuş addır.
Edat tek başına durmaz dersinde sık yapılan hata şudur: Edatı cümlenin yüklemi sanmak. Yüklem fiil ya da ek-fiille kurulmuş addır. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Edat tek başına durmaz tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
İçin, kadar ve göre ile birer öbek yaz. Öbeklerin neden cümle olmadığını söyle.
Alıştırma şudur: İçin, kadar ve göre ile birer öbek yaz. Öbeklerin neden cümle olmadığını söyle. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Edat tek başına durmaz tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Edat tek başına durmaz mikro dersi tek kuraldır. Kural bir satıra sığmalıdır. Satır uzuyorsa konu mikro ders değil, canlı ders satırıdır. Kural bir örnekle denenir, bir hatayla sınırlanır ve kapatılır.
Edat tek başına durmaz, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Edat tek başına durmaz. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Edat tek başına durmaz sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Edat, önceki sözcükle anlam kazanır. “İçin” tek başına bir yargı kurmaz. “Ders için” bir öbektir. |
| Örnek | “Kalem gibi” benzetmedir. “Gibi” yalnız başına cümle olmaz. |
| Sık hata | Edatı cümlenin yüklemi sanmak. Yüklem fiil ya da ek-fiille kurulmuş addır. |
| Alıştırma | İçin, kadar ve göre ile birer öbek yaz. Öbeklerin neden cümle olmadığını söyle. |
• • •
Kaynak ve sınır
Edat tek başına durmaz, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Edat tek başına durmaz için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Edat tek başına durmaz bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Edat tek başına durmaz kalır. Yanına şu neden yazılır: Edatı cümlenin yüklemi sanmak. Yüklem fiil ya da ek-fiille kurulmuş addır.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: İçin, kadar ve göre ile birer öbek yaz. Öbeklerin neden cümle olmadığını söyle.
• • •
Haftanın neresine konur
Edat tek başına durmaz, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Edat tek başına durmaz için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Edat tek başına durmaz mikro dersi tek kuraldır. Kural bir satıra sığmalıdır. Satır uzuyorsa konu mikro ders değil, canlı ders satırıdır. Kural bir örnekle denenir, bir hatayla sınırlanır ve kapatılır.
Yeni konu günü
Edat tek başına durmaz tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Edat tek başına durmaz denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Edatı cümlenin yüklemi sanmak. Yüklem fiil ya da ek-fiille kurulmuş addır.
• • •
İlgili sayfalar
Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.