Ders videoları / Türkçe – Dil Bilgisi
Sözcük türünü ayırma
Sözcük türünü ayırma. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Sözcük türünü ayırma dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Türkçede sözcüğün türü sözlükteki kökten çok, cümledeki görevine bakılarak söylenir.
• • •
Tanım
Türkçede sözcüğün türü sözlükteki kökten çok, cümledeki görevine bakılarak söylenir. Aynı sözcük bir cümlede sıfat, ötekinde zarf, bir başkasında ad olabilir. Soru şudur: bu sözcük burada kimi ya da neyi niteliyor, yoksa bir işi mi bildiriyor?
Sözcük türünü ayırma tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Türkçede sözcüğün türü sözlükteki kökten çok, cümledeki görevine bakılarak söylenir. Aynı sözcük bir cümlede sıfat, ötekinde zarf, bir başkasında ad olabilir. Soru şudur: bu sözcük burada kimi ya da neyi niteliyor, yoksa bir işi mi bildiriyor?
Cümle 1
Sözcük türünü ayırma tanımının 1. cümlesi şudur: Türkçede sözcüğün türü sözlükteki kökten çok, cümledeki görevine bakılarak söylenir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Sözcük türünü ayırma tanımının 2. cümlesi şudur: Aynı sözcük bir cümlede sıfat, ötekinde zarf, bir başkasında ad olabilir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Sözcük türünü ayırma tanımının 3. cümlesi şudur: Soru şudur: bu sözcük burada kimi ya da neyi niteliyor, yoksa bir işi mi bildiriyor? Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
“Güzel” üç görevde: “Güzel çocuk” sıfat, “Güzel konuştu” zarf, “Güzeli seçtiler” ad. Karar, yanındaki sözcüğe bakılarak verilir.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Sözcük türünü ayırma örneği şunu gösterir: “Güzel” üç görevde: “Güzel çocuk” sıfat, “Güzel konuştu” zarf, “Güzeli seçtiler” ad. Karar, yanındaki sözcüğe bakılarak verilir. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Türkçede sözcüğün türü sözlükteki kökten çok, cümledeki görevine bakılarak söylenir.
Kayıtta örnek, sonucun göründüğü kareden önce durdurulur. Adım yazıldıktan sonra kayıt açılır ve yazılan adım ekrandaki adımla karşılaştırılır.
• • •
Sık yapılan hata
Sözcüğü bir türe kilitlemek. “Bu sözcük hep zarftır” demek, cümleyi okumamaktır.
Sözcük türünü ayırma dersinde sık yapılan hata şudur: Sözcüğü bir türe kilitlemek. “Bu sözcük hep zarftır” demek, cümleyi okumamaktır. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Sözcük türünü ayırma tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
“İyi”, “iyi bir cevap” ve “iyi düşündü” içinde iyinin türünü üç satırda yaz.
Alıştırma şudur: “İyi”, “iyi bir cevap” ve “iyi düşündü” içinde iyinin türünü üç satırda yaz. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Sözcük türünü ayırma tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Kayıtlı videoda Sözcük türünü ayırma durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Sözcük türünü ayırma, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Sözcük türünü ayırma. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Sözcük türünü ayırma sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Türkçede sözcüğün türü sözlükteki kökten çok, cümledeki görevine bakılarak söylenir. Aynı sözcük bir cümlede sıfat, ötekinde zarf, bir başkasında ad olabilir. Soru şudur: bu sözcük burada kimi ya da neyi niteliyor, yo… |
| Örnek | “Güzel” üç görevde: “Güzel çocuk” sıfat, “Güzel konuştu” zarf, “Güzeli seçtiler” ad. Karar, yanındaki sözcüğe bakılarak verilir. |
| Sık hata | Sözcüğü bir türe kilitlemek. “Bu sözcük hep zarftır” demek, cümleyi okumamaktır. |
| Alıştırma | “İyi”, “iyi bir cevap” ve “iyi düşündü” içinde iyinin türünü üç satırda yaz. |
• • •
Kaynak ve sınır
Sözcük türünü ayırma, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Sözcük türünü ayırma için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Sözcük türünü ayırma bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Sözcük türünü ayırma kalır. Yanına şu neden yazılır: Sözcüğü bir türe kilitlemek. “Bu sözcük hep zarftır” demek, cümleyi okumamaktır.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: “İyi”, “iyi bir cevap” ve “iyi düşündü” içinde iyinin türünü üç satırda yaz.
• • •
Haftanın neresine konur
Sözcük türünü ayırma, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Sözcük türünü ayırma için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Kayıtlı videoda Sözcük türünü ayırma durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Yeni konu günü
Sözcük türünü ayırma tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Sözcük türünü ayırma denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Sözcüğü bir türe kilitlemek. “Bu sözcük hep zarftır” demek, cümleyi okumamaktır.
• • •
İlgili sayfalar
Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.