Ders videoları / Türkçe – Dil Bilgisi
Sıfat
Sıfat. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Sıfat dersi, Türkçe dil bilgisi serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Sıfat, adı niteleyen veya belirten sözcüktür ve adın önünde durur.
• • •
Tanım
Sıfat, adı niteleyen veya belirten sözcüktür ve adın önünde durur. Niteleme sıfatı nasıl olduğunu söyler: kırmızı kalem. Belirtme sıfatı hangisi, kaçıncı, kaç ya da kimin olduğunu söyler: bu kalem, üç kalem, her öğrenci.
Sıfat tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Sıfat, adı niteleyen veya belirten sözcüktür ve adın önünde durur. Niteleme sıfatı nasıl olduğunu söyler: kırmızı kalem. Belirtme sıfatı hangisi, kaçıncı, kaç ya da kimin olduğunu söyler: bu kalem, üç kalem, her öğrenci.
Cümle 1
Sıfat tanımının 1. cümlesi şudur: Sıfat, adı niteleyen veya belirten sözcüktür ve adın önünde durur. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Sıfat tanımının 2. cümlesi şudur: Niteleme sıfatı nasıl olduğunu söyler: kırmızı kalem. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Sıfat tanımının 3. cümlesi şudur: Belirtme sıfatı hangisi, kaçıncı, kaç ya da kimin olduğunu söyler: bu kalem, üç kalem, her öğrenci. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
“Eski tahta sıra” içinde eski ve tahta, sıra adını niteler. “Üç öğrenci geç kaldı” içinde üç, öğrenciyi belirtir. Sıfat düşünce adın önündedir.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Sıfat örneği şunu gösterir: “Eski tahta sıra” içinde eski ve tahta, sıra adını niteler. “Üç öğrenci geç kaldı” içinde üç, öğrenciyi belirtir. Sıfat düşünce adın önündedir. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Sıfat, adı niteleyen veya belirten sözcüktür ve adın önünde durur.
Canlı derste örnek tahtada bir kez çözülür. Öğrenci sonucu görmeden ara adımı kendi defterine yazar. Tahta silinince geriye Sıfat tanımı ve o adım kalır.
• • •
Sık yapılan hata
Sıfatı adından sonra aramak. Türkçede sıfat öndedir. “Kalem kırmızı” cümlesinde kırmızı yüklemdir, sıfat değildir.
Sıfat dersinde sık yapılan hata şudur: Sıfatı adından sonra aramak. Türkçede sıfat öndedir. “Kalem kırmızı” cümlesinde kırmızı yüklemdir, sıfat değildir. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Sıfat tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
“Şu temiz beyaz gömlek” öbeğinde adı ve sıfatları ayır. “Gömlek temiz” cümlesinde temiz neden sıfat değildir, bir cümle yaz.
Alıştırma şudur: “Şu temiz beyaz gömlek” öbeğinde adı ve sıfatları ayır. “Gömlek temiz” cümlesinde temiz neden sıfat değildir, bir cümle yaz. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Sıfat tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Canlı derste Sıfat bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Sıfat, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Sıfat. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Sıfat sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Sıfat, adı niteleyen veya belirten sözcüktür ve adın önünde durur. Niteleme sıfatı nasıl olduğunu söyler: kırmızı kalem. Belirtme sıfatı hangisi, kaçıncı, kaç ya da kimin olduğunu söyler: bu kalem, üç kalem, her öğrenci. |
| Örnek | “Eski tahta sıra” içinde eski ve tahta, sıra adını niteler. “Üç öğrenci geç kaldı” içinde üç, öğrenciyi belirtir. Sıfat düşünce adın önündedir. |
| Sık hata | Sıfatı adından sonra aramak. Türkçede sıfat öndedir. “Kalem kırmızı” cümlesinde kırmızı yüklemdir, sıfat değildir. |
| Alıştırma | “Şu temiz beyaz gömlek” öbeğinde adı ve sıfatları ayır. “Gömlek temiz” cümlesinde temiz neden sıfat değildir, bir cümle yaz. |
• • •
Kaynak ve sınır
Sıfat, Türkçe dil bilgisi listesindedir. Aynı listede ad, sıfat, zamir, zarf, fiil, fiilimsi, edat, bağlaç ve cümlede anlam durur. Sözcük, cümledeki görevine göre adlandırılır. Anlatım bozukluğu kuralları bu sayfada üretilmez. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Türkçe dil bilgisi, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Sıfat için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Sıfat bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Sıfat kalır. Yanına şu neden yazılır: Sıfatı adından sonra aramak. Türkçede sıfat öndedir. “Kalem kırmızı” cümlesinde kırmızı yüklemdir, sıfat değildir.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: “Şu temiz beyaz gömlek” öbeğinde adı ve sıfatları ayır. “Gömlek temiz” cümlesinde temiz neden sıfat değildir, bir cümle yaz.
• • •
Haftanın neresine konur
Sıfat, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Sıfat için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Canlı derste Sıfat bir kez anlatılır. Tahtadaki örnek kapanmadan deftere geçmez. Not, öğretmenin cümlesinin kopyası değil, öğrencinin iki cümlesi olur. Kayıt bu iki cümlenin yerine geçmez. Ders bitince listede yalnız konu adı ve atlanan adım kalır.
Yeni konu günü
Sıfat tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Sıfat denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Sıfatı adından sonra aramak. Türkçede sıfat öndedir. “Kalem kırmızı” cümlesinde kırmızı yüklemdir, sıfat değildir.
• • •
İlgili sayfalar
Türkçe dil bilgisi serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.