Ders videoları / Matematik – Temel Kavramlar
Basamak değeri
Basamak değeri. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
Basamak değeri dersi, Matematik temel kavramlar serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Onluk sistemde bir rakamın değeri, rakam ile basamağının çarpımıdır.
• • •
Tanım
Onluk sistemde bir rakamın değeri, rakam ile basamağının çarpımıdır. 3456 = 3·1000 + 4·100 + 5·10 + 6·1. Çözümlemede her basamak ayrı yazılır.
Basamak değeri tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Onluk sistemde bir rakamın değeri, rakam ile basamağının çarpımıdır. 3456 = 3·1000 + 4·100 + 5·10 + 6·1. Çözümlemede her basamak ayrı yazılır.
Cümle 1
Basamak değeri tanımının 1. cümlesi şudur: Onluk sistemde bir rakamın değeri, rakam ile basamağının çarpımıdır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
Basamak değeri tanımının 2. cümlesi şudur: 3456 = 3·1000 + 4·100 + 5·10 + 6·1. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 3
Basamak değeri tanımının 3. cümlesi şudur: Çözümlemede her basamak ayrı yazılır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
5082 sayısında 5 binler, 0 yüzler, 8 onlar, 2 birler basamağındadır. 5’in basamak değeri 5000, 8’in basamak değeri 80’dir. Rakam değeri ile basamak değeri aynı şey değildir: 8’in rakam değeri 8’dir.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Basamak değeri örneği şunu gösterir: 5082 sayısında 5 binler, 0 yüzler, 8 onlar, 2 birler basamağındadır. 5’in basamak değeri 5000, 8’in basamak değeri 80’dir. Rakam değeri ile basamak değeri aynı şey değildir: 8’in rakam değeri 8’dir. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Onluk sistemde bir rakamın değeri, rakam ile basamağının çarpımıdır.
Kayıtta örnek, sonucun göründüğü kareden önce durdurulur. Adım yazıldıktan sonra kayıt açılır ve yazılan adım ekrandaki adımla karşılaştırılır.
• • •
Sık yapılan hata
Aradaki 0’ı atlayıp 5082’yi 5·100 + 8·10 + 2 sanmak. Sıfır basamağı yok etmez; yüzler basamağı boştur.
Basamak değeri dersinde sık yapılan hata şudur: Aradaki 0’ı atlayıp 5082’yi 5·100 + 8·10 + 2 sanmak. Sıfır basamağı yok etmez; yüzler basamağı boştur. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- Basamak değeri tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
7405 sayısını çözümlenmiş biçimde yaz. 4 ve 7’nin rakam değeri ile basamak değerini ayrı ayrı söyle.
Alıştırma şudur: 7405 sayısını çözümlenmiş biçimde yaz. 4 ve 7’nin rakam değeri ile basamak değerini ayrı ayrı söyle. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Basamak değeri tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Kayıtlı videoda Basamak değeri durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Basamak değeri, matematik temel kavramlar listesindedir. Aynı listede sayı kümeleri, üslü sayılar, köklü sayılar, mutlak değer, rasyonel sayılar, bölünebilme, EBOB-EKOK, basamak, faktöriyel ve işlem önceliği durur. Bu sayfa o listenin bir satırıdır. Komşu satır, bu satırdaki tanım iki cümleyle yazılabildiğinde açılır.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Basamak değeri. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
Basamak değeri sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Onluk sistemde bir rakamın değeri, rakam ile basamağının çarpımıdır. 3456 = 3·1000 + 4·100 + 5·10 + 6·1. Çözümlemede her basamak ayrı yazılır. |
| Örnek | 5082 sayısında 5 binler, 0 yüzler, 8 onlar, 2 birler basamağındadır. 5’in basamak değeri 5000, 8’in basamak değeri 80’dir. Rakam değeri ile basamak değeri aynı şey değildir: 8’in rakam değeri 8’dir. |
| Sık hata | Aradaki 0’ı atlayıp 5082’yi 5·100 + 8·10 + 2 sanmak. Sıfır basamağı yok etmez; yüzler basamağı boştur. |
| Alıştırma | 7405 sayısını çözümlenmiş biçimde yaz. 4 ve 7’nin rakam değeri ile basamak değerini ayrı ayrı söyle. |
• • •
Kaynak ve sınır
Basamak değeri, matematik temel kavramlar listesindedir. Aynı listede sayı kümeleri, üslü sayılar, köklü sayılar, mutlak değer, rasyonel sayılar, bölünebilme, EBOB-EKOK, basamak, faktöriyel ve işlem önceliği durur. Bu sayfa o listenin bir satırıdır. Komşu satır, bu satırdaki tanım iki cümleyle yazılabildiğinde açılır. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Matematik temel kavramlar, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
Basamak değeri için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. Basamak değeri bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı Basamak değeri kalır. Yanına şu neden yazılır: Aradaki 0’ı atlayıp 5082’yi 5·100 + 8·10 + 2 sanmak. Sıfır basamağı yok etmez; yüzler basamağı boştur.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: 7405 sayısını çözümlenmiş biçimde yaz. 4 ve 7’nin rakam değeri ile basamak değerini ayrı ayrı söyle.
• • •
Haftanın neresine konur
Basamak değeri, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Basamak değeri için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Kayıtlı videoda Basamak değeri durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Yeni konu günü
Basamak değeri tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
Basamak değeri denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Aradaki 0’ı atlayıp 5082’yi 5·100 + 8·10 + 2 sanmak. Sıfır basamağı yok etmez; yüzler basamağı boştur.
• • •
İlgili sayfalar
Matematik temel kavramlar serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.