Ders videoları / Matematik – Temel Kavramlar
İşlem önceliği
İşlem önceliği. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.
İşlem önceliği dersi, Matematik temel kavramlar serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Önce parantez, sonra üs ve kök, sonra çarpma ve bölme soldan sağa, en son toplama ve çıkarma soldan sağa yapılır.
• • •
Tanım
Önce parantez, sonra üs ve kök, sonra çarpma ve bölme soldan sağa, en son toplama ve çıkarma soldan sağa yapılır. Çarpma, bölmeden önce gelmez; aynı öncelikte soldan sağa gidilir.
İşlem önceliği tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Önce parantez, sonra üs ve kök, sonra çarpma ve bölme soldan sağa, en son toplama ve çıkarma soldan sağa yapılır. Çarpma, bölmeden önce gelmez; aynı öncelikte soldan sağa gidilir.
Cümle 1
İşlem önceliği tanımının 1. cümlesi şudur: Önce parantez, sonra üs ve kök, sonra çarpma ve bölme soldan sağa, en son toplama ve çıkarma soldan sağa yapılır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
Cümle 2
İşlem önceliği tanımının 2. cümlesi şudur: Çarpma, bölmeden önce gelmez; aynı öncelikte soldan sağa gidilir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.
• • •
Çözülmüş örnek
8 − 3 · 2 = 8 − 6 = 2. (8−3)·2 = 10. 12 / 3 · 2 = 4 · 2 = 8, 2 değildir. 2 + 3² = 2 + 9 = 11.
Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. İşlem önceliği örneği şunu gösterir: 8 − 3 · 2 = 8 − 6 = 2. (8−3)·2 = 10. 12 / 3 · 2 = 4 · 2 = 8, 2 değildir. 2 + 3² = 2 + 9 = 11. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Önce parantez, sonra üs ve kök, sonra çarpma ve bölme soldan sağa, en son toplama ve çıkarma soldan sağa yapılır.
Kayıtta örnek, sonucun göründüğü kareden önce durdurulur. Adım yazıldıktan sonra kayıt açılır ve yazılan adım ekrandaki adımla karşılaştırılır.
• • •
Sık yapılan hata
İşlemi soldan sağa, öncelik bakmadan yapmak: 8 − 3 · 2’yi 5·2 = 10 sanmak. Bir diğeri 12 / 3 · 2’de önce 3·2’yi yapmak.
İşlem önceliği dersinde sık yapılan hata şudur: İşlemi soldan sağa, öncelik bakmadan yapmak: 8 − 3 · 2’yi 5·2 = 10 sanmak. Bir diğeri 12 / 3 · 2’de önce 3·2’yi yapmak. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.
- İşlem önceliği tanımını kapatıp iki cümle yaz.
- Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
- Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
- Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.
• • •
Kısa alıştırma
18 − 6 / 3 + 2², 4·(5−2)² ve 20 / 4 / 5 ifadelerini adım adım hesapla.
Alıştırma şudur: 18 − 6 / 3 + 2², 4·(5−2)² ve 20 / 4 / 5 ifadelerini adım adım hesapla. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ İşlem önceliği tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.
• • •
Bu ders nasıl okunur
Kayıtlı videoda İşlem önceliği durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
İşlem önceliği, matematik temel kavramlar listesindedir. Aynı listede sayı kümeleri, üslü sayılar, köklü sayılar, mutlak değer, rasyonel sayılar, bölünebilme, EBOB-EKOK, basamak, faktöriyel ve işlem önceliği durur. Bu sayfa o listenin bir satırıdır. Komşu satır, bu satırdaki tanım iki cümleyle yazılabildiğinde açılır.
Çalışma listesine şunu yaz. Konu: İşlem önceliği. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.
• • •
Bu derste ne yazılı
İşlem önceliği sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.
| Alan | Bu derste |
|---|---|
| Tanım | Önce parantez, sonra üs ve kök, sonra çarpma ve bölme soldan sağa, en son toplama ve çıkarma soldan sağa yapılır. Çarpma, bölmeden önce gelmez; aynı öncelikte soldan sağa gidilir. |
| Örnek | 8 − 3 · 2 = 8 − 6 = 2. (8−3)·2 = 10. 12 / 3 · 2 = 4 · 2 = 8, 2 değildir. 2 + 3² = 2 + 9 = 11. |
| Sık hata | İşlemi soldan sağa, öncelik bakmadan yapmak: 8 − 3 · 2’yi 5·2 = 10 sanmak. Bir diğeri 12 / 3 · 2’de önce 3·2’yi yapmak. |
| Alıştırma | 18 − 6 / 3 + 2², 4·(5−2)² ve 20 / 4 / 5 ifadelerini adım adım hesapla. |
• • •
Kaynak ve sınır
İşlem önceliği, matematik temel kavramlar listesindedir. Aynı listede sayı kümeleri, üslü sayılar, köklü sayılar, mutlak değer, rasyonel sayılar, bölünebilme, EBOB-EKOK, basamak, faktöriyel ve işlem önceliği durur. Bu sayfa o listenin bir satırıdır. Komşu satır, bu satırdaki tanım iki cümleyle yazılabildiğinde açılır. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.
Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Matematik temel kavramlar, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.
• • •
Sık sorulan sorular
İşlem önceliği için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.
Bu ders bir kılavuz mu?
Hayır. İşlem önceliği bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.
Yanlış olursa ne yazılır?
Konu adı İşlem önceliği kalır. Yanına şu neden yazılır: İşlemi soldan sağa, öncelik bakmadan yapmak: 8 − 3 · 2’yi 5·2 = 10 sanmak. Bir diğeri 12 / 3 · 2’de önce 3·2’yi yapmak.
Alıştırma nasıl kapanır?
Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: 18 − 6 / 3 + 2², 4·(5−2)² ve 20 / 4 / 5 ifadelerini adım adım hesapla.
• • •
Haftanın neresine konur
İşlem önceliği, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. İşlem önceliği için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.
Kayıtlı videoda İşlem önceliği durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.
Yeni konu günü
İşlem önceliği tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.
Deneme günü
İşlem önceliği denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: İşlemi soldan sağa, öncelik bakmadan yapmak: 8 − 3 · 2’yi 5·2 = 10 sanmak. Bir diğeri 12 / 3 · 2’de önce 3·2’yi yapmak.
• • •
İlgili sayfalar
Matematik temel kavramlar serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.