Ders videoları / Matematik – Temel Kavramlar

Bölünebilme kuralları

Matematik tahtası

Bölünebilme kuralları. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.

Bölünebilme kuralları dersi, Matematik temel kavramlar serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: Bir sayı 2’ye bölünürse son rakamı çifttir.

Matematik tahtası
Fotoğraf: Manuelzapata04 / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

• • •

Tanım

Bir sayı 2’ye bölünürse son rakamı çifttir. 5’e bölünürse son rakam 0 veya 5’tir. 10’a bölünürse son rakam 0’dır. 3’e ve 9’a bölünme, rakamlar toplamına bakılarak anlaşılır. 4’e bölünme son iki rakama bakılır.

Bölünebilme kuralları tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: Bir sayı 2’ye bölünürse son rakamı çifttir. 5’e bölünürse son rakam 0 veya 5’tir. 10’a bölünürse son rakam 0’dır. 3’e ve 9’a bölünme, rakamlar toplamına bakılarak anlaşılır. 4’e bölünme son iki rakama bakılır.

Cümle 1

Bölünebilme kuralları tanımının 1. cümlesi şudur: Bir sayı 2’ye bölünürse son rakamı çifttir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 2

Bölünebilme kuralları tanımının 2. cümlesi şudur: 5’e bölünürse son rakam 0 veya 5’tir. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 3

Bölünebilme kuralları tanımının 3. cümlesi şudur: 10’a bölünürse son rakam 0’dır. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

• • •

Çözülmüş örnek

246 son rakamı çift olduğu için 2’ye bölünür. 2+4+6 = 12, 12 hem 3’e hem 9’a bölündüğü için 246 da 3’e ve 9’a bölünür. 246’nın son iki rakamı 46, 46/4 = 11,5 olmadığı için 4’e bölünmez.

Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Bölünebilme kuralları örneği şunu gösterir: 246 son rakamı çift olduğu için 2’ye bölünür. 2+4+6 = 12, 12 hem 3’e hem 9’a bölündüğü için 246 da 3’e ve 9’a bölünür. 246’nın son iki rakamı 46, 46/4 = 11,5 olmadığı için 4’e bölünmez. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: Bir sayı 2’ye bölünürse son rakamı çifttir.

Kayıtta örnek, sonucun göründüğü kareden önce durdurulur. Adım yazıldıktan sonra kayıt açılır ve yazılan adım ekrandaki adımla karşılaştırılır.

• • •

Sık yapılan hata

Rakamlar toplamının 3’e bölünmesini, sayının 3 ile çarpımı sanmak. Kural yalnız bölünüp bölünmediğini söyler, bölümü vermez.

Bölünebilme kuralları dersinde sık yapılan hata şudur: Rakamlar toplamının 3’e bölünmesini, sayının 3 ile çarpımı sanmak. Kural yalnız bölünüp bölünmediğini söyler, bölümü vermez. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.

  • Bölünebilme kuralları tanımını kapatıp iki cümle yaz.
  • Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
  • Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
  • Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.

• • •

Kısa alıştırma

315, 240 ve 128 sayılarının 2, 3, 4, 5, 9 ve 10 ile bölünüp bölünmediğini kural yazarak işaretle.

Alıştırma şudur: 315, 240 ve 128 sayılarının 2, 3, 4, 5, 9 ve 10 ile bölünüp bölünmediğini kural yazarak işaretle. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Bölünebilme kuralları tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.

• • •

Bu ders nasıl okunur

Kayıtlı videoda Bölünebilme kuralları durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.

Bölünebilme kuralları, matematik temel kavramlar listesindedir. Aynı listede sayı kümeleri, üslü sayılar, köklü sayılar, mutlak değer, rasyonel sayılar, bölünebilme, EBOB-EKOK, basamak, faktöriyel ve işlem önceliği durur. Bu sayfa o listenin bir satırıdır. Komşu satır, bu satırdaki tanım iki cümleyle yazılabildiğinde açılır.

Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Bölünebilme kuralları. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.

• • •

Bu derste ne yazılı

Bölünebilme kuralları sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.

AlanBu derste
TanımBir sayı 2’ye bölünürse son rakamı çifttir. 5’e bölünürse son rakam 0 veya 5’tir. 10’a bölünürse son rakam 0’dır. 3’e ve 9’a bölünme, rakamlar toplamına bakılarak anlaşılır. 4’e bölünme son iki rakama bakılır.
Örnek246 son rakamı çift olduğu için 2’ye bölünür. 2+4+6 = 12, 12 hem 3’e hem 9’a bölündüğü için 246 da 3’e ve 9’a bölünür. 246’nın son iki rakamı 46, 46/4 = 11,5 olmadığı için 4’e bölünmez.
Sık hataRakamlar toplamının 3’e bölünmesini, sayının 3 ile çarpımı sanmak. Kural yalnız bölünüp bölünmediğini söyler, bölümü vermez.
Alıştırma315, 240 ve 128 sayılarının 2, 3, 4, 5, 9 ve 10 ile bölünüp bölünmediğini kural yazarak işaretle.

• • •

Kaynak ve sınır

Bölünebilme kuralları, matematik temel kavramlar listesindedir. Aynı listede sayı kümeleri, üslü sayılar, köklü sayılar, mutlak değer, rasyonel sayılar, bölünebilme, EBOB-EKOK, basamak, faktöriyel ve işlem önceliği durur. Bu sayfa o listenin bir satırıdır. Komşu satır, bu satırdaki tanım iki cümleyle yazılabildiğinde açılır. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.

Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Matematik temel kavramlar, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.

• • •

Sık sorulan sorular

Bölünebilme kuralları için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.

Bu ders bir kılavuz mu?

Hayır. Bölünebilme kuralları bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.

Yanlış olursa ne yazılır?

Konu adı Bölünebilme kuralları kalır. Yanına şu neden yazılır: Rakamlar toplamının 3’e bölünmesini, sayının 3 ile çarpımı sanmak. Kural yalnız bölünüp bölünmediğini söyler, bölümü vermez.

Alıştırma nasıl kapanır?

Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: 315, 240 ve 128 sayılarının 2, 3, 4, 5, 9 ve 10 ile bölünüp bölünmediğini kural yazarak işaretle.

• • •

Haftanın neresine konur

Bölünebilme kuralları, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Bölünebilme kuralları için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.

Kayıtlı videoda Bölünebilme kuralları durdurularak izlenir. Tanım biter bitmez kayıt durur ve iki cümle yazılır. Örnek çözülürken sonuç görünmeden adım yazılır. Kaydı baştan sona sessiz izlemek bu satırı kapatmaz.

Tahtaya yazı yazılan bir sınıf
Fotoğraf: Associated Press / Wikimedia Commons / Public domain

Yeni konu günü

Bölünebilme kuralları tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.

Deneme günü

Bölünebilme kuralları denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Rakamlar toplamının 3’e bölünmesini, sayının 3 ile çarpımı sanmak. Kural yalnız bölünüp bölünmediğini söyler, bölümü vermez.

• • •

İlgili sayfalar

Matematik temel kavramlar serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.