Ders videoları / Matematik – Temel Kavramlar

Negatif tabanda üs

Matematik tahtası

Negatif tabanda üs. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır.

Negatif tabanda üs dersi, Matematik temel kavramlar serisinde tek bir konuyu öğretir. Tanım, çözülmüş örnek, sık yapılan hata ve kısa alıştırma bu sırayla okunur. Sayfa bir puan, kota veya süre hedefi koymaz. Amaç, tanımı kendi cümlenle kurup örnekteki adımı başka bir sayıda tekrar edebilmendir. Tanımın ilk cümlesi şudur: (−2)⁴ parantez yüzünden (−2)’nin dört kez çarpımıdır ve pozitiftir: 16.

Matematik tahtası
Fotoğraf: Manuelzapata04 / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

• • •

Tanım

(−2)⁴ parantez yüzünden (−2)’nin dört kez çarpımıdır ve pozitiftir: 16. −2⁴ parantezsiz yazıldığında üs yalnız 2’ye aittir: −(2⁴) = −16. Çift üs parantezli negatif tabanı pozitif, tek üs negatif yapar.

Negatif tabanda üs tanımını kapattıktan sonra iki cümle yaz. Birinci cümle terimin ne olduğunu söylesin, ikinci cümle ne olmadığını. İkinci cümle kurulamıyorsa tanım henüz oturmamıştır ve sonraki ders bu satırla açılır. Tanımdaki her terim çözülmüş örnekte bir kez görünmelidir. Görünmeyen terim ezber listesine değil, yanlışın neden sütununa yazılır. Üzerinde çalışılan tanım şudur: (−2)⁴ parantez yüzünden (−2)’nin dört kez çarpımıdır ve pozitiftir: 16. −2⁴ parantezsiz yazıldığında üs yalnız 2’ye aittir: −(2⁴) = −16. Çift üs parantezli negatif tabanı pozitif, tek üs negatif yapar.

Cümle 1

Negatif tabanda üs tanımının 1. cümlesi şudur: (−2)⁴ parantez yüzünden (−2)’nin dört kez çarpımıdır ve pozitiftir: 16. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 2

Negatif tabanda üs tanımının 2. cümlesi şudur: −2⁴ parantezsiz yazıldığında üs yalnız 2’ye aittir: −(2⁴) = −16. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

Cümle 3

Negatif tabanda üs tanımının 3. cümlesi şudur: Çift üs parantezli negatif tabanı pozitif, tek üs negatif yapar. Bu cümleyi kapatıp kendi örneğinizle yeniden kurun. Kuramazsanız sonraki ders bu cümleyle açılır.

• • •

Çözülmüş örnek

(−3)² = 9. −3² = −9. (−1)⁵ = −1. (−5)⁰ = 1, çünkü taban sıfır değildir.

Örneği iki kez oku. İlk okumada yalnız sonucu gör. İkinci okumada sonucu kapat ve ara adımı kendin yaz. Negatif tabanda üs örneği şunu gösterir: (−3)² = 9. −3² = −9. (−1)⁵ = −1. (−5)⁰ = 1, çünkü taban sıfır değildir. Sonucu ezberlemek adımı ezberlemek değildir. Adım yazılamadığında tanımın ilk cümlesine dön: (−2)⁴ parantez yüzünden (−2)’nin dört kez çarpımıdır ve pozitiftir: 16.

Deneme kâğıdındaki işlem, aşağıdaki örneğin adımıyla karşılaştırılır. Sonuç aynı olsa bile atlanan adım yanlış sayılır ve Negatif tabanda üs satırına neden olarak yazılır.

• • •

Sık yapılan hata

Denemede (−2)⁴ ile −2⁴ aynı şıkta durur. Parantezi görmeden ikisini de 16 işaretlemek bu konunun tipik yanlışını üretir.

Negatif tabanda üs dersinde sık yapılan hata şudur: Denemede (−2)⁴ ile −2⁴ aynı şıkta durur. Parantezi görmeden ikisini de 16 işaretlemek bu konunun tipik yanlışını üretir. Hatayı “dikkatsizlik” diye etiketleme. Yanına tek cümlelik bir neden yaz: tanımdaki hangi adım atlandı. Bu neden, sonraki dersin açılış cümlesidir. Tanımla çelişen her sonuç, işlem doğru görünse bile yanlış sayılır.

  • Negatif tabanda üs tanımını kapatıp iki cümle yaz.
  • Örneği önce sonuç için, sonra adım için oku.
  • Yanlışın yanına yalnız nedeni yaz.
  • Alıştırmayı tanımdaki terimle kontrol et.

• • •

Kısa alıştırma

(−4)², −4², (−2)³ ve −2³ değerlerini dört ayrı satırda yaz.

Alıştırma şudur: (−4)², −4², (−2)³ ve −2³ değerlerini dört ayrı satırda yaz. Cevabı bir puana bakarak kontrol etme. Cevap, tanımdaki terimle kurulmuşsa tamamdır. Takılırsan örneğe dön ve örnekteki tek bir sayıyı veya tek bir sözcüğü değiştir. Yeni bir konu açma. Değiştirilmiş örnek hâlâ Negatif tabanda üs tanımına uyuyorsa alıştırma kapanır.

• • •

Bu ders nasıl okunur

Negatif tabanda üs bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Negatif tabanda üs, matematik temel kavramlar listesindedir. Aynı listede sayı kümeleri, üslü sayılar, köklü sayılar, mutlak değer, rasyonel sayılar, bölünebilme, EBOB-EKOK, basamak, faktöriyel ve işlem önceliği durur. Bu sayfa o listenin bir satırıdır. Komşu satır, bu satırdaki tanım iki cümleyle yazılabildiğinde açılır.

Çalışma listesine şunu yaz. Konu: Negatif tabanda üs. Neden: sık yapılan hatada atlanan adım. Sonraki iş: kısa alıştırmadaki tek soru. Satırda sıra, kota veya puan yoktur. Satır kapanınca komşu konu açılır.

• • •

Bu derste ne yazılı

Negatif tabanda üs sayfası dört hücreye sığar. Hücrelerin dışında kalan puan, süre ve kontenjan bu derste yoktur. Tablo, gövdedeki cümlelerin kısaltmasıdır; asıl metin yukarıdaki bölümlerdedir.

AlanBu derste
Tanım(−2)⁴ parantez yüzünden (−2)’nin dört kez çarpımıdır ve pozitiftir: 16. −2⁴ parantezsiz yazıldığında üs yalnız 2’ye aittir: −(2⁴) = −16. Çift üs parantezli negatif tabanı pozitif, tek üs negatif yapar.
Örnek(−3)² = 9. −3² = −9. (−1)⁵ = −1. (−5)⁰ = 1, çünkü taban sıfır değildir.
Sık hataDenemede (−2)⁴ ile −2⁴ aynı şıkta durur. Parantezi görmeden ikisini de 16 işaretlemek bu konunun tipik yanlışını üretir.
Alıştırma(−4)², −4², (−2)³ ve −2³ değerlerini dört ayrı satırda yaz.

• • •

Kaynak ve sınır

Negatif tabanda üs, matematik temel kavramlar listesindedir. Aynı listede sayı kümeleri, üslü sayılar, köklü sayılar, mutlak değer, rasyonel sayılar, bölünebilme, EBOB-EKOK, basamak, faktöriyel ve işlem önceliği durur. Bu sayfa o listenin bir satırıdır. Komşu satır, bu satırdaki tanım iki cümleyle yazılabildiğinde açılır. Bu dersin gömülü kaydı seçilmedi. Kapak Wikimedia Commons fotoğrafıdır. Konu aşağıdaki bölümlerde anlatılır. Sınavın soru sayısı, süresi ve yerleştirme kuralı kurumun kendi kılavuzundadır. Bu sayfa o kılavuzu kopyalamaz.

Güncel sınav metni için osym.gov.tr ve meb.gov.tr kullanılır. Matematik temel kavramlar, YKS rehberi, LGS rehberi, ÖSYM hazırlık ve 2026 YKS sınav günleri aynı çalışma listesine bağlanır.

• • •

Sık sorulan sorular

Negatif tabanda üs için aşağıdaki cevaplar bu sayfanın sınırındadır.

Bu ders bir kılavuz mu?

Hayır. Negatif tabanda üs bir konu dersidir. Tarih, kontenjan ve puan kurum duyurusundadır.

Yanlış olursa ne yazılır?

Konu adı Negatif tabanda üs kalır. Yanına şu neden yazılır: Denemede (−2)⁴ ile −2⁴ aynı şıkta durur. Parantezi görmeden ikisini de 16 işaretlemek bu konunun tipik yanlışını üretir.

Alıştırma nasıl kapanır?

Cevap, tanımdaki terimle kurulduğunda kapanır. Alıştırma şudur: (−4)², −4², (−2)³ ve −2³ değerlerini dört ayrı satırda yaz.

• • •

Haftanın neresine konur

Negatif tabanda üs, haftanın üç bloğundan birine konur. Yeni konu gününde tanım yazılır. Deneme gününde bu tanımın dışına çıkan sonuç konu adına çevrilir. Yanlış listesi gününde yalnız açık satır açılır. Negatif tabanda üs için dördüncü bir blok eklenmez. Kurum tarihi kaydırırsa deneme günü oynar, bu dersin tanımı silinmez.

Negatif tabanda üs bir deneme analizi dersidir. Denemedeki yanlış bir puan olarak değil, bu konunun adı olarak listeye yazılır. Kâğıttaki işlem, tanımdaki adımla yan yana konur. Tutmayan adım sonraki oturumun ilk işidir. Aynı denemeyi araya konu çalışması girmeden ikinci kez çözmek aynı yanlışı tekrarlar.

Tahtaya yazı yazılan bir sınıf
Fotoğraf: Associated Press / Wikimedia Commons / Public domain

Yeni konu günü

Negatif tabanda üs tanımı iki cümleyle yazılır. İkinci cümle ne olmadığını söyler. Kurulamıyorsa deneme açılmaz.

Deneme günü

Negatif tabanda üs denemesinde puan konuşulmaz. Yanlış, şu hataya bağlanır: Denemede (−2)⁴ ile −2⁴ aynı şıkta durur. Parantezi görmeden ikisini de 16 işaretlemek bu konunun tipik yanlışını üretir.

• • •

İlgili sayfalar

Matematik temel kavramlar serisinin içindesiniz. Aynı düzen YKS rehberi ve LGS rehberi için de kullanılır. ÖSYM hazırlık oturumun yüz yüze mi uzaktan mı işlediğini anlatır. Takvim notu: 2026 YKS sınav günleri. İletişim.